رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 Evaluation of the Therapeutic Effects of Saffrotin Tablets on ESR Levels in Patients with Fibromyalgia ارزیابی اثرات درمانی قرص سافروتین بر سطح ESR در بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا 1 10 234070 10.22034/edus.2025.558946.1068 FA مهری بهزاد خامسلو گروه علوم ورزشی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 0000-0002-4821-8856 محسن ابراهمیی گروه علوم ورزشی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 0000-0002-2337-6815 مصطفی بهزاد خامسلو مرکز فناوری سلامت و رشد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 0000-0003-1466-4599 Journal Article 2025 06 26 Introduction: Fibromyalgia is a chronic musculoskeletal pain disorder characterized by widespread pain, fatigue, sleep disturbances, and mood problems, with a higher prevalence among women. Emerging evidence suggests that low-grade systemic inflammation may contribute to the persistence of symptoms in these patients. On the other hand, natural compounds such as saffron and its derivatives, including Saffrotin tablets, possess anti-inflammatory, antioxidant, and neuroregulatory properties that may help improve the condition of patients with fibromyalgia by reducing inflammatory markers. Therefore, the present study aimed to evaluate the therapeutic effects of Saffrotin tablets on serum ESR levels in patients with fibromyalgia. <span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">Methods: This quasi-experimental study with a pretest–posttest design was conducted in 2019 on 16 female patients with fibromyalgia at Imam Khomeini Hospital in Sari, Iran. Participants were purposefully selected and randomly assigned to two groups: Saffrotin and placebo. The intervention group received Saffrotin tablets (30 mg, twice daily) for a specified duration. Blood samples were collected from all participants before and after the intervention, and serum ESR levels were measured using the standard Westergren method. Data were analyzed using paired and independent t-tests in SPSS software. Results: The findings showed that Saffrotin supplementation significantly reduced serum ESR levels compared to the control group, whereas no significant changes were observed in the placebo group. This reduction indicated a notable anti-inflammatory effect of Saffrotin and a potential improvement in the inflammatory status of patients. <span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">Conclusion:<span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> In conclusion, Saffrotin, as a natural and safe herbal supplement, has the potential to serve as an adjunctive therapy in patients with fibromyalgia. By modulating inflammatory and oxidative stress pathways, it may help reduce symptoms and improve patients’ quality of life. However, studies with larger sample sizes, longer treatment durations, and evaluation of additional inflammatory markers are recommended to confirm the stability and underlying mechanisms of these effects <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; font-weight: normal;">مقدمه:<span dir="LTR" lang="AR-SA" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; font-weight: normal;"> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">فیبرومیالژیا یکی از اختلالات مزمن درد عضلانی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">–<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">اسکلتی است که با خستگی، اختلال خواب و مشکلات خلقی همراه بوده و در زنان شیوع بیشتری دارد. شواهد نشان می<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">دهد که التهاب خفیف سیستمیک می<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">تواند در تداوم علائم این بیماران نقش داشته باشد. از سوی دیگر، ترکیبات طبیعی مانند زعفران و فرآورده<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">های مشتق از آن، نظیر قرص سافروتین، دارای اثرات ضدالتهابی، آنتی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">اکسیدانی و تعدیل<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">کننده سیستم عصبی هستند و ممکن است با کاهش شاخص<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">های التهابی به بهبود وضعیت بیماران فیبرومیالژیا کمک کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرات درمانی قرص سافروتین بر سطح سرمی <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">ESR در بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا انجام شد<span lang="AR-IQ" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ;">. <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; font-weight: normal;">روش پژوهش:<span dir="LTR" lang="AR-SA" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; font-weight: normal;"> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">این مطالعه به<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">صورت نیمه<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">تجربی با طرح پیش<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">آزمون و پس<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">آزمون در سال <span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: FA;">۱۳۹۸<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> بر روی <span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: FA;">۱۶<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> زن مبتلا به فیبرومیالژیا در بیمارستان امام خمینی (ره) ساری انجام شد. آزمودنی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">ها به<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">صورت هدفمند انتخاب و به<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">طور تصادفی به دو گروه سافروتین و دارونما تقسیم شدند. گروه مداخله روزانه دو بار قرص سافروتین (هر بار <span lang="FA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: FA;">۳۰<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> میلی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">گرم) به مدت مشخص مصرف کرد. نمونه<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">گیری خونی از کلیه شرکت<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">کنندگان در مراحل پیش و پس از مداخله انجام شد و سطح سرمی <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">ESR <span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> با روش الایزای ساندویچی اندازه<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">گیری گردید. داده<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">ها با استفاده از آزمون<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">t <span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> وابسته و<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">t <span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> مستقل در نرم<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">افزار<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">SPSS <span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> تحلیل شدند<span lang="AR-IQ" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ;">. <span lang="AR-IQ" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ; font-weight: normal;">یافته<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ; font-weight: normal;">‌<span lang="AR-IQ" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ; font-weight: normal;">ها:<span dir="LTR" lang="AR-IQ" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-bidi-language: AR-IQ;"> <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">نتایج نشان داد مصرف سافروتین موجب کاهش معنی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">دار سطح<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">ESR <span style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> در مقایسه با گروه کنترل شد، در حالی که در گروه دارونما تغییری مشاهده نگردید. این کاهش بیانگر اثر ضدالتهابی قابل توجه سافروتین و بهبود احتمالی وضعیت التهابی بیماران بود<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin';">. <span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; font-weight: normal;">نتیجه<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; font-weight: normal;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black; font-weight: normal;">گیری:<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;"> به طور کلی می<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">توان بیان نمود که سافروتین به<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">عنوان مکملی طبیعی و ایمن، پتانسیل استفاده در درمان کمکی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا را دارد و می<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">تواند با تعدیل فرآیندهای التهابی و استرس اکسیداتیو به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک نماید. با این حال، انجام مطالعات با حجم نمونه بیشتر، مدت زمان طولانی<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">تر و بررسی سایر شاخص<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; color: black;">‌<span lang="AR-SA" style="font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; color: black;">های التهابی برای تأیید پایداری و مکانیزم دقیق اثرات آن ضروری است.

https://www.eduhealthsci.ir/article_234070_ce6b15baa39515966b07468c1bf3f235.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 The Effect of Omega-3 on Quality of Life and Sexual Dysfunction in Tamoxifen-Treated Women with Breast Cancer بررسی تأثیر امگا-۳ بر کیفیت زندگی و اختلال عملکرد جنسی در زنان مصرف‌کننده تاموکسیفن مبتلا به سرطان پستان 11 20 234146 10.22034/edus.2025.559178.1069 FA معصومه کاویانی مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه(س) دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-5114-371X Journal Article 2025 06 27 Background and Objective: Fibromyalgia and treatment-related complications in breast cancer, particularly tamoxifen use, can significantly reduce women’s quality of life and sexual function. Natural supplements such as omega-3 fatty acids, with anti-inflammatory, antioxidant, and hormonal effects, have the potential to improve patients’ clinical status. This study aimed to investigate the effect of omega-3 supplementation on quality of life and sexual dysfunction in tamoxifen-treated women with breast cancer. Methods: This semi-experimental study with a pretest-posttest design was conducted on 140 women attending the Shahid Motahari Breast Cancer Prevention Clinic. The intervention group received one 1000 mg omega-3 capsule daily for three months. Quality of life was assessed using the QLQ-C30 questionnaire, and sexual function was measured with the FSFI questionnaire at baseline and after the intervention. Data were analyzed using paired t-tests and independent t-tests. Results: The findings indicated that omega-3 supplementation significantly improved quality of life and sexual function in the intervention group, while the control group showed no significant changes. The clinical effect of the intervention was also evaluated as very large. Conclusion: These results suggest that omega-3, as a natural and safe supplement, can be effective in managing tamoxifen-related side effects and enhancing the physical and psychological well-being of patients. The findings provide a foundation for future research to explore the long-term effects, optimal dosage, and interactions of omega-3 with other supportive and pharmacological interventions. مقدمه و هدف: فیبرومیالژیا و اختلالات ناشی از درمان سرطان پستان، به ویژه مصرف تاموکسیفن، می‌توانند کیفیت زندگی و عملکرد جنسی زنان را به طور قابل توجهی کاهش دهند. مکمل‌های طبیعی مانند اسیدهای چرب امگا-۳ با اثرات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و هورمونی، پتانسیل بهبود وضعیت بالینی بیماران را دارند. هدف از این مطالعه، بررسی اثر مصرف امگا-۳ بر کیفیت زندگی و اختلال عملکرد جنسی در زنان مصرف‌کننده تاموکسیفن مبتلا به سرطان پستان بود. روش کار: این مطالعه به صورت نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بر روی ۱۴۰ زن مراجعه‌کننده به کلینیک پیشگیری از سرطان پستان شهید مطهری انجام شد. گروه مداخله روزانه یک کپسول ۱۰۰۰ میلی‌گرم امگا-۳ به مدت سه ماه مصرف کرد. کیفیت زندگی با پرسشنامهQLQ-C30 و عملکرد جنسی با پرسشنامه FSFI در دو مقطع پیش و پس از مداخله اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آزمون‌های t زوجی و t مستقل تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مصرف امگا-۳ موجب افزایش معنی‌دار کیفیت زندگی و بهبود عملکرد جنسی در گروه مداخله شد، در حالی که گروه کنترل تغییر قابل توجهی نداشت. اثر بالینی این مداخله نیز بسیار بزرگ ارزیابی شد. نتیجه‌گیری: این نتایج بیانگر آن است که امگا-۳ به عنوان یک مکمل طبیعی و ایمن می‌تواند در مدیریت عوارض جانبی تاموکسیفن و ارتقای رفاه جسمی و روانی بیماران مؤثر باشد. این یافته‌ها می‌توانند به عنوان پایه‌ای برای تحقیقات آینده مورد استفاده قرار گیرند تا اثرات بلندمدت، دوز بهینه و تعامل امگا-۳ با سایر مداخلات حمایتی و دارویی بررسی شود.

https://www.eduhealthsci.ir/article_234146_e427aea00d3add031da7479b17d04db8.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 Prevalence of Refractive Errors as a Common Ocular Disorder in the Rural Population Aged 6–30 Years in Mazandaran Province بررسی شیوع عیوب انکساری به‌عنوان یکی از بیماری‌های شایع چشمی در جمعیت ۶ تا ۳۰ ساله روستایی استان مازندران 21 31 234257 10.22034/edus.2025.559741.1070 FA عبدالعلی زکیان گلوگاهی دانش آموخته دکتری، گروه اپتومتری، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران 0009-0002-6592-336X ابراهیم جعفرزاده پور استاد گروه اپتومتری، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران 0000-0002-4451-800X سمیرا حیدریان استادیار، گروه آموزشی اپتومتری، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 0000-0002-4383-8255 مهدی خباز خوب استادیار اپیدمیولوژی، گروه علوم پایه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0003-0801-8793 Journal Article 2025 06 17 Abstract Background and Objective: Refractive errors are among the most common visual problems in human populations and, if left undiagnosed or untreated, can adversely affect academic performance, occupational functioning, and quality of life. This study aimed to determine the prevalence and extent of refractive errors in the rural population aged 6–30 years in Mazandaran Province, Iran. Methods: In this descriptive-analytical study, the target population consisted of residents of rural areas in Mazandaran Province. Comprehensive eye examinations and optometric assessments were conducted for each participant, with a primary focus on measuring refractive errors. Refractive errors were measured using a Topcon autorefractometer (model R7000 RM). Data analysis was performed using one-sample t-tests, analysis of variance (ANOVA), and Scheffé post hoc tests with SPSS software. Results: The mean refractive error increased with age, with the lowest mean observed in the 5–10 years age group (0.01 ± 0.0) and the highest in the 21–25 years group (0.41 ± 0.08). The 26–30 years group showed a slightly lower mean (0.32 ± 0.01) but remained higher than the younger age groups. ANOVA indicated a significant difference in mean refractive errors among the different age groups (F = 15.77, P < 0.0001). Scheffé post hoc analysis revealed that the 5–10 years group differed significantly from all other groups, and the 11–15 years group showed significant differences with the 21–25 and 26–30 years groups, whereas no significant differences were observed among the other age groups. Conclusion: Overall, this study provides a clear picture of the status of refractive errors in the target population and can serve as a basis for health-oriented planning aimed at improving visual health and reducing the burden of ocular disorders in these rural areas. چکیده مقدمه و هدف: عیوب انکساری یکی از شایع‌ترین مشکلات بینایی در جوامع انسانی هستند که در صورت عدم تشخیص و اصلاح به‌موقع می‌توانند عملکرد تحصیلی، شغلی و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهند. این پژوهش با هدف تعیین میزان و شیوع عیوب انکساری در جمعیت ۶ تا ۳۰ ساله روستایی استان مازندران انجام شد. روش تحقیق: جامعه هدف در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، افراد ساکن در مناطق روستایی استان مازندران بودند. معاینات چشمی و اپتومتری گسترده‌ای برای هر فرد انجام شد که قسمت مهم این معاینات اندازه‌گیری عیوب انکساری بود. عیوب انکساری با استفاده از اتورفرکتومتر تاپکن (مدل r7000 RM) اندازه گیری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون t تک گروهی و آنالیز واریانس و آزمون تعقیبی شفه با استفاده از نرم افزار spss انجام شد. نتایج: میانگین عیوب انکساری با افزایش سن روند صعودی داشت و کمترین میزان در گروه سنی ۵ تا ۱۰ سال (0/0±01/0) و بیشترین میانگین در گروه ۲۱ تا ۲۵ سال (08/0±41/0) مشاهده شد. گروه سنی ۲۶ تا ۳۰ سال میانگین کمی کمتر (01/0±32/0) نشان داد اما همچنان بالاتر از گروه‌های نوجوان‌تر بود. تحلیل واریانس نشان داد که اختلاف میانگین عیوب انکساری بین گروه‌های سنی مختلف معنادار است (0001/0>P، 77/15=F). نتایج آزمون تعقیبی شفه مشخص کرد که گروه ۵ تا ۱۰ سال با تمامی گروه‌ها اختلاف معنادار دارد و گروه‌های ۱۱ تا ۱۵ سال با ۲۱ تا ۲۵ سال و ۲۶ تا ۳۰ سال تفاوت معنی‌داری داشتند، در حالی که سایر گروه‌های سنی اختلاف معنادار آماری نداشتند نتیجه گیری: در مجموع، این پژوهش تصویری روشن از وضعیت عیوب انکساری در جامعه هدف ارائه می‌دهد و می‌تواند مبنای مناسبی برای برنامه‌ریزی‌های سلامت‌محور در جهت ارتقای بهداشت بینایی و کاهش بار اختلالات چشمی در این مناطق باشد.

https://www.eduhealthsci.ir/article_234257_e73eac386be956293f3587a5bf512618.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 Comparison of the Effectiveness of Two Low-Energy Diets Combined with Concurrent Training on Blood and Anthropometric Indices in Overweight Women مقایسه اثربخشی دو رژیم غذایی کم‌انرژی همراه با تمرین ترکیبی بر شاخص‌های خونی و آنتروپومتریک زنان دارای اضافه‌وزن 32 43 234412 10.22034/edus.2025.560192.1071 FA سوسن رامسری گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران 0009-0009-4265-9835 افسانه شمشکی گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران 0000-0002-2024-4681 Journal Article 2025 07 01 Introduction and Purpose: Obesity and overweight are associated with adverse changes in anthropometric indices and metabolic function, and selecting an appropriate dietary pattern alongside physical activity plays a crucial role in improving these conditions. Accordingly, examining the effects of different dietary regimens combined with concurrent training on blood biomarkers and body composition can help provide more effective strategies for weight management in overweight women. Methods: In this quasi-experimental study, 42 healthy women aged 30–40 years residing in Tehran were randomly assigned to two groups (22 participants = standard diet, 20 participants = high-protein diet). Participants performed concurrent training three days per week (every other day) for eight weeks. Caloric restriction was set at 15% below daily energy requirements in both groups. Results: Weight, BMI, and PBF significantly decreased in both groups (p≤0.05); however, reductions in weight and BMI were greater in the standard-diet group, while the decrease in PBF was more pronounced in the high-protein diet group. Additionally, SMM significantly increased in the high-protein diet group (p≤0.05), whereas a significant decrease was observed in the standard-diet group (p≤0.05). Evaluation of renal markers (BUN and creatinine) showed an increase in both variables in the high-protein group, although values remained within the normal range. No significant change in BUN was observed in the standard-diet group, while creatinine showed a slight decrease, also within the normal range. Conclusion: The findings of this study indicate that both dietary interventions combined with concurrent training are effective in reducing weight, BMI, and PBF. However, regarding SMM, concurrent training accompanied by a high-protein diet led to the preservation and improvement of skeletal muscle mass, whereas the standard diet combined with concurrent training was unable to maintain muscle mass and even resulted in its reduction. مقدمه و هدف: چاقی و اضافه‌وزن با تغییرات نامطلوب در شاخص‌های آنتروپومتریک و عملکرد متابولیک همراه است و انتخاب الگوی غذایی مناسب در کنار فعالیت بدنی نقش مهمی در بهبود این وضعیت دارد. ازاین‌رو، بررسی تأثیر انواع رژیم‌های غذایی همراه با تمرین ترکیبی بر شاخص‌های خونی و ترکیب بدن می‌تواند به ارائه‌ی راهکارهای مؤثرتر در مدیریت وزن زنان دارای اضافه‌وزن کمک کند. روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی، ۴۲ زن سالم ۳۰ تا ۴۰ ساله ساکن شهر تهران به‌صورت تصادفی در دو گروه (۲۲ نفر =رژیم استاندارد، ۲۰ نفر =رژیم پرپروتئین) قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان تمرینات ترکیبی را سه روز در هفته (یک روز در میان) به مدت هشت هفته انجام دادند. میزان محدودیت کالری در هر دو گروه برابر با ۱۵ درصد کمتر از نیاز روزانه بود. یافته‌ها: مقدار وزن، BMI و PBF در هر دو گروه کاهش معنادار داشت (05/0≥p)، اما کاهش وزن و BMI در گروه رژیم استاندارد و کاهش PBF در گروه رژیم پرپروتئین بیشتر بود. همچنین مقدار SMM در گروه رژیم پرپروتئین افزایش معنادار داشت (05/0≥p)، اما در گروه رژیم استاندارد کاهش معنادار مشاهده شد (05/0≥p). پس از بررسی تغییرات فاکتورهای کلیویBUN و کراتینین، افزایش این متغیرها در گروه رژیم پرپروتئین مشاهده شد که البته در دامنه نرمال قرار داشت. در گروه رژیم استاندارد تغییر معناداری در BUN مشاهده نشد، اما مقدار کراتینین اندکی کاهش یافت که این تغییر نیز در محدوده نرمال بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که هر دو نوع رژیم غذایی به همراه تمرین ترکیبی در کاهش وزن، کاهش BMI و کاهش PBF مؤثر هستند. با این حال، در مورد SMM مشخص شد که تمرین ترکیبی همراه با رژیم غذایی پرپروتئین باعث حفظ و ارتقای SMM می‌شود، در حالی‌که تمرین ترکیبی همراه با رژیم غذایی استاندارد نه‌تنها قادر به حفظ عضله اسکلتی نیست، بلکه موجب کاهش آن نیز می‌گردد.

https://www.eduhealthsci.ir/article_234412_6202c92508e2a535fd343549fddacf3e.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 Therapeutic Effects of Alpha-Tocopherol on Estrogen Receptor Gene Expression and SOD Antioxidant Activity in the Ovarian Tissue of an Endometriosis Model اثرات درمانی آلفا‌توکوفرول بر بیان ژن گیرنده استروژن و فعالیت آنتی‌اکسیدانی SOD در بافت تخمدان مدل اندومتریوز 44 54 235978 10.22034/edus.2025.565421.1074 FA فاطمه شهیدیان اکبر دکتری فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوزی ورزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران 0000-0002-0392-2970 محمدصادق زارع گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹- ۱۴۶۶۵ تهران، ایران 0000-0002-4842-3833 Journal Article 2025 08 03 Background/Objectives: Endometriosis is a hormonal-inflammatory disorder associated with increased oxidative stress and altered expression of hormonal genes. This study aimed to investigate the therapeutic effects of alpha-tocopherol on estrogen receptor (ESR) gene expression and superoxide dismutase (SOD) antioxidant enzyme activity in the ovarian tissue of an endometriosis model. Methods: In this experimental study, 15 adult Wistar rats were divided into three groups: healthy control, endometriosis, and endometriosis + alpha-tocopherol. Endometriosis was induced via ovarian tissue transplantation. The treatment group received daily 200 mg/kg of alpha-tocopherol via gavage starting two weeks after model induction. ESR gene expression was measured using Real-Time PCR, and SOD antioxidant activity was assessed with a commercial kit. Data were analyzed using one-way ANOVA followed by Tukey’s post hoc test. Results: ESR gene expression was significantly increased in the endometriosis group compared to the healthy control group (p≤0.0001). Treatment with alpha-tocopherol significantly reduced gene expression compared to the endometriosis group (p = 0.026), although it did not fully return to the healthy control level. SOD enzymatic activity was significantly decreased in the endometriosis group (p≤0.0001), while alpha-tocopherol administration significantly increased SOD activity compared to the endometriosis group (p≤0.0001), although it remained lower than in healthy controls. These findings indicate the modulatory and antioxidant effects of alpha-tocopherol in the endometriosis model. Conclusion: Alpha-tocopherol can partially reduce ESR gene expression and enhance SOD antioxidant activity in the ovarian tissue of an endometriosis model, demonstrating its protective and modulatory effects on molecular pathways and oxidative stress associated with endometriosis مقدمه/هدف: اندومتریوز یک اختلال هورمونی- التهابی است که با افزایش استرس اکسیداتیو و تغییرات بیان ژن‌های هورمونی همراه است. هدف این مطالعه بررسی اثرات درمانی آلفا‌توکوفرول بر بیان ژن گیرنده استروژن و فعالیت آنزیم آنتی‌اکسیدانی SOD در بافت تخمدان مدل اندومتریوز بود. روش‌ها: در این مطالعه تجربی، ۱۵ سر موش صحرایی بالغ نژاد ویستار به سه گروه کنترل سالم، اندومتریوز و اندومتریوز+آلفا‌توکوفرول تقسیم شدند. مدل اندومتریوز با پیوند بافت تخمدان ایجاد شد. گروه دارویی دو هفته پس از ایجاد مدل، روزانه ۲۰۰ mg/kg ویتامین آلفا‌توکوفرول دریافت کردند. بیان ژن گیرنده استروژن با PCR Real-Time و فعالیت آنتی‌اکسیدانی SOD با کیت تجاری اندازه‌گیری شد. داده‌ها با ANOVA یک‌طرفه و آزمون توکی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیان ژن گیرنده استروژن در گروه اندومتریوز به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل سالم افزایش یافته بود (0001/0≥p). درمان با آلفا‌توکوفرول بیان ژن را نسبت به گروه اندومتریوز کاهش داد (p = 0.026)، اگرچه به سطح گروه سالم بازنگشت. همچنین، فعالیت آنزیمیSOD در گروه اندومتریوز به‌طور معنی‌داری کاهش یافته بود (0001/0≥p)، در حالی که مصرف آلفا‌توکوفرول موجب افزایش قابل توجه SOD نسبت به گروه اندومتریوز شد (0001/0≥p)، هرچند هنوز به میزان گروه سالم نرسیده بود. این نتایج نشان‌دهنده اثر تعدیل‌کننده و آنتی‌اکسیدانی آلفا‌توکوفرول در مدل اندومتریوز می‌باشد. نتیجه‌گیری: آلفا‌توکوفرول قادر است بیان ژن گیرنده استروژن را در بافت تخمدان مدل اندومتریوز تا حدی کاهش داده و فعالیت آنتی‌اکسیدانی SOD را بهبود بخشد، که نشان‌دهنده اثر حفاظتی و تعدیل‌کننده این ترکیب بر مسیرهای مولکولی و استرس اکسیداتیو مرتبط با اندومتریوز است.

https://www.eduhealthsci.ir/article_235978_04d1c2b504311cdf5780dae0e34b4c1f.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2025 12 22 The effect of Rifampicin on cells in the CA2 and CA3 regions of the hippocampus of male Wistar rats of ischemia model بررسی اثر ریفامپیسین بر روی سلول‌‌های نواحی CA2 و CA3 هیپوکامپ موش صحرایی نر مدل ایسکمی 55 65 236056 10.22034/edus.2025.565827.1075 FA بهنود آوند امینی گروه علوم تشریح و علوم اعصاب شناختی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران 0009-0006-8796-4321 زهرا نادیا شریفی گروه علوم تشریح و علوم اعصاب شناختی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران؛ مرکز تحقیقات فارماکولوژی گیاهان 0000-0001-8053-4712 شبنم موثقی گروه علوم تشریح و علوم اعصاب شناختی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران؛ مرکز تحقیقات فارماکولوژی گیاهان 0000-0001-6119-3940 پریوش داودی گروه علوم تشریح و علوم اعصاب شناختی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-6616-9103 Journal Article 2025 09 02 Introduction: Cerebral ischemia is a major global problem. Certain areas of the brain and certain types of neurons, including hippocampal pyramidal neurons, are more sensitive to cerebral ischemia. Rifampicin is an antibiotic that has recently been considered as a neuroprotector. Studies have reported that this drug has a neurotrophic effect on neurons. In this study, the neurotrophic effect of rifampicin in the CA2 and CA3 regions of the hippocampus following cerebral ischemia/reperfusion was investigated. Materials and Methods: Male Wistar rats were randomly divided into 4 groups of 6: control, ischemic, experimental, and vehicle. Rifampicin was injected intraperitoneally at a dose of 20 mg/kg 20 minutes after ischemia and 24 hours after reperfusion. Ischemia was induced by bilateral occlusion of the common carotid arteries for 20 minutes. Four days later, all rats were sacrificed and the CA2 and CA3 hippocampal regions were examined by Nissl staining. Results: The results showed that induction of ischemia cannot cause the loss of neurons in the CA2 region, but ischemia was able to cause a significant decrease in the number of pyramidal cells in the CA3 region of the hippocampus. A significant difference was observed between the number of pyramidal cells in the CA3 region of the hippocampus in the ischemic and control groups, while this difference was not significant between the control and drug groups. Conclusion: Rifampicin has a neurotrophic effect and prevents the death of neurons in the CA3 region of the hippocampus following transient global ischemia/reperfusion. مقدمه و هدف: ایسکمی مغزی یک معضل بزرگ جهانی محسوب می‌گردد. در صورت بروز این عارضه نورون‌های هرمی هیپوکامپ نسبت به ایسکمی مغزی حساس‌تر بوده و آسیب پذیرند. ریفامپیسین یک آنتی بیوتیک است که اخیرأ به عنوان یک نوروپروتکتور مورد ملاحظه قرار گرفته است، لذا این تحقیق به بررسی اثر نوروتروفیک ریفامپیسین در مناطق CA2 و CA3 هیپوکامپ متعاقب ایسکمی /رپرفیوژن مغزی پرداخته است. مواد و روش: 24 سر موش صحرایی نر ویستار در 4 گروه6 تایی کنترل، ایسکمی، آزمایشی (دارو گرفته) و حامل به طور تصادفی تقسیم شدند. ریفامپیسین با دوز mg/kg20 به صورت داخل صفاقی 20 دقیقه پس از ایسکمی و 24 ساعت پس از ریپرفیوژن تزریق شد. ایسکمی با بستن دو طرفه شریان‌های کاروتید مشترک به مدت 20 دقیقه القاء شد. 4 روز بعد تمامی حیوانات ذبح و دو منطقه CA2 و CA3 هیپوکامپ با روش رنگ‌آمیزی نیسل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان داد که القاء ایسکمی نتوانسته موجب از بین رفتن نورون‌های ناحیه CA2 گردد در صورتی‌که موجب کاهش معناداری در تعداد سلول‌های هرمی ناحیه CA3 هیپوکامپ ‌گردیده، به‌طوریکه تفاوت معناداری بین تعداد سلول‌های هرمی ناحیه CA3 هیپوکامپ در گروه ایسکمی و کنترل دیده شد. این تفاوت بین گروه کنترل و گروه دارو گرفته معنی‌دار نبود. نتیجه گیری : ریفامپیسین اثر نوروتروفیک داشته و موجب جلوگیری از مرگ نورون‌ها در ناحیه CA3 هیپوکامپ متعاقب ایسکمی/ریپرفیوژن فراگیر گذرا می‌گردد

https://www.eduhealthsci.ir/article_236056_a37139f05fff25ffc443af0dd530f61d.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2026 03 11 The Impact of Financial Performance on Organizational Innovation at Iran University of Medical Sciences تعیین تأثیر عملکرد مالی بر نوآوری سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران 66 75 244486 10.22034/edus.2026.584008.1106 FA رضا مومبنی گروه مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0003-3774-3529 علیرضا امیرکبیری گروه مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-5155-2786 Journal Article 2025 11 06 Background and Objective: Considering the critical role of innovation in improving the quality of healthcare services and the necessity of effective financial resource management, an important question arises as to the extent to which the financial performance of Iran University of Medical Sciences can influence organizational innovation. Therefore, the present study aimed to determine the impact of financial performance on organizational innovation at Iran University of Medical Sciences. Methods: This descriptive-correlational study was conducted among managers and employees of Iran University of Medical Sciences. The statistical population consisted of 140 individuals, and based on the Krejcie and Morgan table, a sample size of 103 participants was determined. Participants were selected using simple random sampling. Data were collected using the Financial Performance Questionnaire based on Kaplan and Norton’s (1992) Balanced Scorecard model and the Organizational Innovation Questionnaire developed by Wang and Ahmed (2004). Data were analyzed using regression analysis in SPSS software at a significance level of 0.05. Results: The findings revealed that financial performance had a positive and significant effect on organizational innovation at Iran University of Medical Sciences. Regression analysis indicated a significant positive relationship between financial performance and organizational innovation. Furthermore, the positive beta coefficient demonstrated that an increase in financial performance was associated with a corresponding increase in organizational innovation. Conclusion: Overall, the results of the present study indicate that financial performance is a significant determinant of organizational innovation at Iran University of Medical Sciences. Improvements in financial performance indicators can facilitate the growth and development of organizational innovation by enhancing access to resources, strengthening innovation infrastructures, increasing employee motivation, expanding research activities, and improving the capacity for investment in emerging technologies. Therefore, financial performance should be regarded as a strategic factor in promoting innovation and sustainable organizational development within medical universities. مقدمه و هدف: . با توجه به اهمیت نوآوری در ارتقای کیفیت خدمات سلامت و ضرورت مدیریت اثربخش منابع مالی، این پرسش اساسی مطرح می‌شود که عملکرد مالی دانشگاه علوم پزشکی ایران تا چه اندازه می‌تواند بر نوآوری سازمانی تأثیرگذار باشد، بنابراین هدف مطالعه تعیین تأثیر عملکرد مالی بر نوآوری سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران بود. روش کار: روش مطالعه توصیفی- همبستگی می‌باشد و جامعه آماری آن شامل مدیران و کارمندان دانشگاه علوم پزشکی ایران بود که تعداد 140 نفر بودند و حجم نمونه طبق جدول کرجسی مورگان 103 نفر برآورد گردید. روش نمونه برداری به صورت تصادفی ساده بود. در این مطالعه از پرسشنامه عملکرد مالی مبتنی بر مدل کارت امتیازی متوازن کاپلان و نورتون (1992) و پرسشنامه استاندارد نوآوری سازمانی وانگ و احمد (2004) برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. روش آماری رگرسیون با استفاده از نرم‌افزار spss در سطح معناداری 05/0 جهت تجزیه‌و تحلیل داده‌ها بکار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که عملکرد مالی تأثیر مثبت و معناداری بر نوآوری سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران دارد. نتایج تحلیل رگرسیون بیانگر آن بود که بین عملکرد مالی و نوآوری سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (01/0= p، 502/0= r) و عملکرد مالی توانسته است 2/25 درصد از واریانس نوآوری سازمانی را تبیین کند. همچنین ضریب بتای مثبت (770/0 =β) نشان داد که با افزایش عملکرد مالی، میزان نوآوری سازمانی نیز افزایش می‌یابد. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که عملکرد مالی یکی از عوامل مهم و اثرگذار بر نوآوری سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران است. هرگونه بهبود در شاخص‌های عملکرد مالی می‌تواند از طریق افزایش دسترسی به منابع، تقویت زیرساخت‌های نوآوری، ارتقای انگیزش کارکنان، توسعه فعالیت‌های پژوهشی و افزایش توان سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، زمینه رشد و گسترش نوآوری سازمانی را فراهم کند.

https://www.eduhealthsci.ir/article_244486_5e0e4a19d32c1ec52a4250d432892349.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2026 03 16 Identification and Ranking of Audit Drivers for Combating Economic Corruption in Health Sciences Organizations شناسایی و رتبه‌بندی پیشران‌های حسابرسی جهت مبارزه با مفاسد اقتصادی در سازمان‌های علوم سلامت 76 88 244733 10.22034/edus.2026.579818.1092 FA بهاره براهویی پیرنیا گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران 0009-0005-0614-8756 رضا ستوده گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران. 0000-0002-9143-1820 علیرضا هیراد گروه حسابداری، واحد خاش، دانشگاه آزاد اسلامی، خاش، ایران 0000-0002-5365-7052 حبیب پیری گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران 0009-0009-4290-9574 Journal Article 2025 11 07 Introduction and Aim: In today’s world, combating economic corruption in any organization, especially in the sensitive and vital health sciences sector, is of utmost importance. This research aims to identify and rank key audit drivers, seeking to provide practical solutions for strengthening the fight against economic corruption in health sciences organizations. Methodology: This study employed a mixed-methods approach (qualitative and quantitative) and was conducted within the year 1403 (Persian calendar). In the qualitative phase, the grounded theory method was used to conduct interviews with 25 experts until theoretical saturation was achieved. In the quantitative phase, Friedman’s test was applied to rank the drivers. Findings: According to the research results, twelve main drivers and forty sub-drivers were identified. Furthermore, the main driver of using Artificial Intelligence (AI) in auditing ranked first, the main driver of using data analytics in auditing ranked second, the main driver of using data analytics in auditing ranked third, the main driver of independence ranked fourth, the main driver of risk analysis ranked fifth, the main driver ranked sixth, the main driver ranked seventh, the main driver ranked eighth, the main driver ranked ninth, the main driver ranked tenth, the main driver ranked eleventh, and the main driver ranked twelfth. Conclusion: The drivers of new technologies in auditing are powerful and efficient tools for detecting economic fraud and corruption. The use of blockchain, artificial intelligence, data analytics, network analysis, risk analysis, and environmental factor analysis can assist auditing in identifying financial statement fraud by reducing the possibility of unauthorized information alteration. مقدمه و هدف: در دنیای امروز، مبارزه با مفاسد اقتصادی در هر سازمانی، به‌ویژه در بخش حساس و حیاتی علوم سلامت، از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه‌بندی پیشران‌های کلیدی حسابرسی، به دنبال ارائه راهکارهایی عملی برای تقویت مبارزه با مفاسد اقتصادی در سازمان‌های علوم سلامت است. روش کار: در این پژوهش از روش آمیخته (کیفی و کمی) استفاده گردیده و در بازه زمانی سال ۱۴۰۳ انجام شده است. در بخش کیفی، از روش مصاحبه با ۲۵ نفر از خبرگان استفاده شد و اشباع نظری به روش نظریه داده بنیاد حاصل گردید. در بخش کمی، آزمون فریدمن برای رتبه‌بندی پیشران ها به کار گرفته شد. یافته‌ها: طبق نتایج پژوهش دوازده پیشران اصلی و چهل پیشران فرعی شناسایی گردید. همچنین، پیشران اصلی استفاده از هوش مصنوعی در حسابرسی در رتبه اول، پیشران اصلی استفاده از تحلیل داده در حسابرسی در رتبه دوم، پیشران اصلی استفاده از تحلیل داده در حسابرسی در رتبه سوم، پیشران اصلی استقلال در رتبه چهارم، پیشران اصلی تحلیل ریسک در رتبه پنجم، پیشران اصلی در رتبه ششم، پیشران اصلی در رتبه هفتم، پیشران اصلی در رتبه هشتم، پیشران اصلی در رتبه نهم، پیشران اصلی در رتبه دهم، پیشران اصلی در رتبه یازدهم و پیشران اصلی در رتبه دوازدهم قرار گرفت. نتیجه‌گیری: پیشران‌های فناوری‌های نوین در حسابرسی، ابزارهای قدرتمند و کارآمدی برای کشف تقلب و فساد اقتصادی هستند. استفاده از بلاکچین، هوش مصنوعی، تحلیل داده، تحلیل شبکه‌ای، تحلیل ریسک و تحلیل عوامل محیطی، می‌تواند به حسابرسی کمک کند تا با کاهش امکان تغییر غیرمجاز اطلاعات، تقلب در صورت‌های مالی را شناسایی نماید.

https://www.eduhealthsci.ir/article_244733_41b8d71a01fc9ac24155052c9c3c6ad0.pdf

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت 3115-7548 2 4 2026 02 14 Effects of Linear and Nonlinear Resistance Training on Skeletal Muscle Growth Regulators (Myostatin and Follistatin) in Elderly Women اثر تمرینات مقاومتی خطی و غیرخطی بر تنظیم‌کننده‌های رشد عضله اسکلتی (میوستاتین و فولیستاتین) در زنان سالمند 89 106 246812 10.22034/edus.2026.588562.1116 FA فهیمه تدین‌زاده گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0005-3838-6484 فروزان فتاحی مسرور گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-3258-6515 زهرا سرلک گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران 0000-0002-1286-6325 Journal Article 2025 10 23 Background and Purpose: Aging is associated with unfavorable changes in hormonal status, which may increase the risk of chronic diseases. Resistance training is recognized as one of the most effective non-pharmacological strategies for counteracting the adverse consequences of aging. Therefore, the present study aimed to investigate the effects of linear and nonlinear resistance training programs on myostatin and follistatin levels in elderly women. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with three groups (two experimental groups and one control group). The statistical population consisted of women aged 65–70 years residing in Tehran. A total of 36 participants were selected through purposive and convenience sampling and were randomly assigned to one of three groups: linear resistance training (n = 12), nonlinear resistance training (n = 12), and control (n = 12). The training intervention was conducted for 8 weeks, three sessions per week, with each session lasting 80 minutes. Data were analyzed using one-way analysis of variance (ANOVA) and Tukey’s post hoc test. Results: The findings demonstrated that both linear and nonlinear resistance training significantly decreased myostatin levels and significantly increased follistatin levels compared with the control group. Comparison of the two training models indicated that nonlinear resistance training was slightly more effective in reducing myostatin and increasing follistatin concentrations. Conclusion: Overall, the results showed that both linear and nonlinear resistance training significantly improved biomarkers associated with muscle growth and regeneration in women aged 65–70 years. Specifically, myostatin, one of the most important inhibitors of muscle growth, decreased significantly, whereas follistatin, a key facilitator of muscle growth and hypertrophy, increased significantly. These findings suggest that both resistance training models can be effective strategies for enhancing muscle health in elderly women, with nonlinear periodization demonstrating a slightly greater anabolic effect. زمینه و هدف: سالمندی با تغییرات نامطلوبی در وضعیت هورمونی همراه است که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش خطر بیماری‌های مزمن شود. تمرینات مقاومتی به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای غیردارویی برای مقابله با پیامدهای سالمندی شناخته می‌شوند. با این حال، اطلاعات محدودی درباره تأثیر الگوهای مختلف زمان‌بندی تمرین مقاومتی بر شاخص‌های هورمونی زنان سالمند وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر دو نوع تمرین مقاومتی با زمان‌بندی خطی و غیرخطی بر هورمون‌های میواستاتین و فولیستاتین زنان سالمند انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و سه گروه (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) بود. جامعه آماری شامل زنان سالمند 65 تا 70 سال شهر تهران بود که تعداد 36 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه تمرین مقاومتی با زمان‌بندی خطی (12 نفر)، تمرین مقاومتی با زمان‌بندی غیرخطی (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) قرار گرفتند. برنامه تمرینی به مدت 8 هفته، سه جلسه در هفته و هر جلسه به مدت 80 دقیقه اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو نوع تمرین مقاومتی خطی و غیرخطی موجب کاهش معنادار سطح میواستاتین و افزایش معنادار فولیستاتین نسبت به گروه کنترل شدند. مقایسه دو الگوی تمرینی نشان داد تمرین مقاومتی غیرخطی در کاهش میواستاتین و افزایش فولیستاتین اندکی مؤثرتر بود. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج پژوهش نشان داد که هر دو نوع تمرین مقاومتی خطی و غیرخطی موجب بهبود معنی‌دار شاخص‌های مرتبط با رشد و بازسازی عضلانی در زنان سالمند 65 تا 70 سال شهر تهران شدند. به‌گونه‌ای که سطح میواستاتین به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل مهارکننده رشد عضلانی به طور معنی‌داری کاهش یافت و در مقابل، سطح فولیستاتین به عنوان عامل تسهیل‌کننده رشد و هایپرتروفی عضلانی افزایش معنی‌داری پیدا کرد.

https://www.eduhealthsci.ir/article_246812_982a10ed2c46d354ae0eda83404634db.pdf