رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

تأثیر درمان متمرکز بر شفقت بر خودپنداره دانش آموزان در آستانه کنکور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سارا علیجان‌زاده بورا
محمد کاظم فخری
گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
10.22034/edus.2025.539384.1003
چکیده
مقدمه: در آستانه کنکور سراسری، دانش‌آموزان با فشارهای روانی و هیجانی قابل‌توجهی مواجه هستند که می‌تواند خودپنداره آنان را تحت تأثیر قرار دهد. درمان متمرکز بر شفقت با هدف کاهش خودانتقادی و تقویت مهربانی با خویشتن، به عنوان یکی از رویکردهای نوین روان‌درمانی، می‌تواند در بهبود سازه‌هایی چون خودپنداره نقش مؤثری ایفا کند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر درمان متمرکز بر شفقت بر خودپنداره دانش آموزان در آستانه کنکور انجام پذیرفت.
روش پژوهش: روش پژوهش نیمه آزمایشی بود. جامعه آماری، کلیه دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در پایه دوازدهم ناحیه یک آموزش و پررش شهرستان ساری در سال تحصیلی 1403-1402 در نظر گرفته شد که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، تعداد 50 نفر انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش (25 نفر) و کنترل (25 نفر) قرار گرفتند. ابزار اندازه-گیری پرسشنامه خودپنداره راج کمار ساراسوت (1981) بود که روایی صوری و محتوایی با نظر متخصصان تایید شد و ضریب آلفای کرونباخ خودپنداره برابر 89/0 محاسبه شد.
یافته‌ها: نتایج تحلیل کواریانس یک متغیری (آنکوا) نشان داد، درمان متمرکز بر شفقت بر خودپنداره دانش آموزان در آستانه کنکور تاثیر دارد.
نتیجه‌گیری: به طور کلی می‌توان گفت که یافته‌های این پژوهش تأییدی بر کارایی و ضرورت به‌کارگیری رویکردهای مبتنی بر شفقت در مداخلات آموزشی و روان‌شناختی برای دانش‌آموزان در موقعیت‌های پرتنش مانند کنکور است. این رویکرد با فراهم کردن فضای درونی امن، کاهش انتقاد درونی، افزایش پذیرش و دوست‌داشتن خود، منجر به بازسازی شناختی نسبت به خود شده و موجب ارتقاء خودپنداره می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
درمان مبتنی بر شفقت
خودپنداره
مداخله روان‌شناختی

Ethics Approval ID: IR.IAU.SARI.REC.1403.037

  1. Andersson C, Bergsten KL, Lilliengren P, Norbäck K, Rask K, Einhorn S, Osika W. The effectiveness of smartphone compassion training on stress among Swedish university students: A pilot randomized trial. J Clin Psychol. 2021;77(4):927-945.doi: 10.1002/jclp.23092
  2. González-Valero G, Zurita-Ortega F, Ubago-Jiménez JL, Puertas-Molero P. Use of Meditation and Cognitive Behavioral Therapies for the Treatment of Stress, Depression and Anxiety in Students. A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(22):4394. doi: 10.3390/ijerph16224394
  3. Luo Y, Meng R, Li J, Liu B, Cao X, Ge W. Self-compassion may reduce anxiety and depression in nursing students: a pathway through perceived stress. Public Health. 2019;174:1-10. doi: 10.1016/j.puhe.2019.05.015
  4. Eriksen JW, Fiskaali A, Zachariae R, Wellnitz KB, Oernboel E, Stenbro AW, et al. Psychological intervention for gambling disorder: A systematic review and meta-analysis. J Behav Addict. 2023;12(3):613-630. doi: 10.1556/2006.2023.00034
  5. He IL, Liu P, Wong MCM, Chu CH, Lo ECM. Effectiveness of psychological intervention in improving adolescents' oral health: A systematic review and meta-analysis. J Dent. 2024;150:105365. doi: 10.1016/j.jdent.2024.105365
  6. Hasanah I, Nursalam N, Krisnana I, Ramdani WF, Haikal Z, Rohita T. Psychoneuroimmunological Markers of Psychological Intervention in Pediatric Cancer: A Systematic Review and New Integrative Model. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci). 2023;17(3):119-137. doi: 10.1016/j.anr.2023.07.001
  7. Millard LA, Wan MW, Smith DM, Wittkowski A. The effectiveness of compassion focused therapy with clinical populations: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2023;326:168-192. doi: 10.1016/j.jad.2023.01.010
  8. Linde J, Luoma JB, Rück C, Ramnerö J, Lundgren T. Acceptance and Compassion-Based Therapy Targeting Shame in Body Dysmorphic Disorder: A Multiple Baseline Study. Behav Modif. 2023;47(3):693-718. doi: 10.1177/01454455221129989
  9. Brinckman B, Alfaro E, Wooten W, Herringa R. The promise of compassion-based therapy as a novel intervention for adolescent PTSD. J Affect Disord Rep. 2024;15:100694. doi: 10.1016/j.jadr.2023.100694
  10. Mohamadpour F. Effectiveness of compassion-based online therapy on suicidal thoughts and pain catastrophizing in female patients with multiple sclerosis in the relapsing-remitting phase. Front Psychol. 2023;14:1128308. doi: 10.3389/fpsyg.2023.1128308
  11. D'Amico F, Feliu-Soler A, Montero-Marín J, Peñarrubía-María MT, Navarro-Gil M, Van Gordon W, et al. Cost-Utility of Attachment-Based Compassion Therapy (ABCT) for Fibromyalgia Compared to Relaxation: A Pilot Randomized Controlled Trial. J Clin Med. 2020;9(3):726. doi: 10.3390/jcm9030726
  12. Chen X, Chen M, Zheng H, Wang C, Chen H, Wu Q, et al. Effects of psychological intervention on empathy fatigue in nurses: A meta-analysis. Front Public Health. 2022;10:952932. doi: 10.3389/fpubh.2022.952932
  13. Guiomar R, Trindade IA, Carvalho SA, Menezes P, Patrão B, Nogueira MR, et al. Usability Study of the iACTwithPain Platform: An Online Acceptance and Commitment Therapy and Compassion-Based Intervention for Chronic Pain. Front Psychol. 2022;13:848590. doi: 10.3389/fpsyg.2022.848590
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 1
بهار 1404
بهار 1404
صفحه 46-56

  • تاریخ دریافت 20 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 13 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 30 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404