مقدمه: دیابت نوع ۲ با افزایش گلوکز خون و مقاومت به انسولین همراه است. این مطالعه اثر ترکیبی تمرین تناوبی با شدت بالا و مکمل سیاه‌دانه بر گلوکز، انسولین و شاخص مقاومت به انسولین در رت‌های مبتلا به دیابت نوع ۲ را بررسی می‌کند.
روش کار: روش این مطالعه به‌صورت نیمه‌تجربی طراحی شد. پس از یک هفته دوره سازگاری، تعداد ۴۰ سر رت به‌طور تصادفی در پنج گروه شامل کنترل سالم، کنترل دیابتی، تمرین، مکمل و تمرین+مکمل تقسیم شدند. برای القای دیابت، از تزریق درون‌صفاقی استرپتوزوتوسین به میزان ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن استفاده گردید. مداخله تمرینی شامل تمرین هوازی تناوبی با شدت بالا به مدت ۸ هفته بود. همچنین، عصاره سیاه‌دانه با دوز مؤثر ۴۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن، در پایان هر جلسه تمرینی از طریق گاواژ به حیوانات گروه‌های مربوط داده شد. جهت تحلیل داده‌ها و مقایسه میانگین گروه‌ها، از آزمون آماری آنووا یک‌راهه استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد سطوح سرمی گلوکز و شاخص HOMA-IR در گروه کنترل دیابت در مقایسه با گروه کنترل نرمال بالاتر و از نظر آماری این تفاوت معنی‌دار بود. نتایج همچنین نشان داد تمرین تناوبی با شدت بالا و مکمل سیاه‌دانه منجر به کاهش سطوح سرمی گلوکز، انسولین و شاخص مقاومت به انسولین در مقایسه با گروه کنترل دیابت گردید. همچنین مداخله تمرین تناوبی با شدت بالا و مکمل‌یاری با سیاه‌دانه موجب کاهش سطوح سرمی گلوکز، انسولین و شاخص HOMA-IR به سطح گروه کنترل نرمال گردید.
نتیجه‌گیری: به طور کلی، نتایج این مطالعه حاکی از آن است که استفاده هم‌زمان از مداخلات ورزشی و تغذیه‌ای می‌تواند اثرات هم‌افزایی ایجاد کرده و در بهبود اختلالات متابولیکی مرتبط با دیابت نوع ۲ مؤثرتر از استفاده منفرد هر یک از این راهکارها باشد.