مقدمه و هدف: با توجه به افزایش فشارهای تحصیلی و روانی در میان نوجوانان، ارتقای بهزیستی روانشناختی بهعنوان یکی از اهداف کلیدی نظامهای آموزشی اهمیت یافته است. از آنجا که ذهنآگاهی بهعنوان رویکردی مؤثر در بهبود سلامت روان شناخته میشود، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین مؤلفههای ذهنآگاهی و بهزیستی روانشناختی در دانشآموزان دوره متوسطه دوم انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی است که با هدف بررسی رابطه بین ذهنآگاهی (متغیر پیشبین) و بهزیستی روانشناختی (متغیر ملاک) در میان دانشآموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ انجام شد. نمونهای ۳۴۰ نفره به روش خوشهای چندمرحلهای انتخاب گردید. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه پنجوجهی ذهنآگاهی بائر و همکاران (۲۰۰۶) و مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (۱۹۸۹) بود. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه و از طریق نرمافزار SPSS-23 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد بین بهزیستی روانشناختی و مؤلفههای مشاهده، توصیف، عمل با هوشیاری، عدم واکنش و نمره کل ذهنآگاهی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (05/0>p)، در حالی که مؤلفه عدم قضاوت با بهزیستی روانشناختی رابطه معناداری نداشت. همچنین نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد مؤلفههای ذهنآگاهی در مجموع 1/11 درصد از واریانس بهزیستی روانشناختی را تبیین میکنند و مؤلفههای عمل با هوشیاری، مشاهده، عدم واکنش و توصیف بیشترین سهم را در پیشبینی بهزیستی روانشناختی دانشآموزان دارند. نتیجه گیری: به طور کلی، یافتههای این پژوهش تأیید میکند که ذهنآگاهی و بهویژه مؤلفههای فعالتر آن (توجه، مشاهده و عمل آگاهانه) نقش مهمی در ارتقای بهزیستی روانشناختی نوجوانان دارند. از منظر کاربردی، آموزش مهارتهای ذهنآگاهی در مدارس میتواند رویکردی مؤثر برای افزایش سلامت روان، کاهش استرس تحصیلی و تقویت سازگاری روانی-اجتماعی دانشآموزان باشد.
1.Sarazine J, Heitschmidt M, Vondracek H, Sarris S, Marcinkowski N, Kleinpell R. Mindfulness Workshops Effects on Nurses' Burnout, Stress, and Mindfulness Skills. Holist Nurs Pract. 2021;35(1):10-18.doi: 10.1097/HNP.0000000000000378
2.SenthilKumar G, Mathieu NM, Freed JK, Sigmund CD, Gutterman DD. Addressing the decline in graduate students' mental well-being. Am J Physiol Heart Circ Physiol. 2023;325(4):H882-H887. doi:10.1152/ajpheart.00466.2023
3.Hodgdon BT, Wong JD, Pittman PS. The psychological well-being and physical health of sandwiched caregivers in the United States: A scoping review. Fam Syst Health. 2023;41(2):240-255. doi:10.1037/fsh0000716
4.Ejiri M, Kawai H, Imamura K, Kera T, Ihara K, Fujiwara Y, et al. The trajectory of psychological well-being during the COVID-19 pandemic and its association with health-promoting coping behavior among Japanese community-dwelling older adults: The Otassha Study. Exp Gerontol. 2023;171:112029. doi:10.1016/j.exger.2022.112029
5.Anderson SA, Haraldsdottir K, Watson D. Mindfulness in Athletes. Curr Sports Med Rep. 2021;20(12):655-660. doi:10.1249/JSR.0000000000000919
6.Chayadi E, Baes N, Kiropoulos L. The effects of mindfulness-based interventions on symptoms of depression, anxiety, and cancer-related fatigue in oncology patients: A systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2022;17(7):e0269519. doi:10.1371/journal.pone.0269519
7.Berdida DJE, Lopez V, Grande RAN. Nursing students' perceived stress, social support, self-efficacy, resilience, mindfulness and psychological well-being: A structural equation model. Int J Ment Health Nurs. 2023;32(5):1390-1404. doi:10.1111/inm.13179
8.Siah CJR, Goh YS, Lee J, Poon SN, Ow Yong JQY, Tam WW. The effects of forest bathing on psychological well-being: A systematic review and meta-analysis. Int J Ment Health Nurs. 2023;32(4):1038-1054. doi:10.1111/inm.13131
9.Papworth A, Ziegler L, Beresford B, Mukherjee S, Fraser L, Fisher V, et al. Psychological well-being of hospice staff: systematic review. BMJ Support Palliat Care. 2024;13(e3):e597-e611. doi:10.1136/spcare-2022-004012
10.Ramachandran HJ, Bin Mahmud MS, Rajendran P, Jiang Y, Cheng L, Wang W. Effectiveness of mindfulness-based interventions on psychological well-being, burnout and post-traumatic stress disorder among nurses: A systematic review and meta-analysis. J Clin Nurs. 2023;32(11-12):2323-2338.doi: 10.1111/jocn.16265
11.Redondo Elvira T, Ibáñez Del Prado C, Cruzado JA. Psychological well-being in palliative care: A systematic review. Omega (Westport). 2023;87(2):377-400. doi:10.1177/00302228211019203
صبوری,هاله و فرهنگ اصفهانی,علیرضا . (1404). رابطه بین ذهن آگاهی و بهزیستی روانشناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اصفهان. رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 2(3), 42-51. doi: 10.22034/edus.2025.555631.1047
MLA
صبوری,هاله , و فرهنگ اصفهانی,علیرضا . "رابطه بین ذهن آگاهی و بهزیستی روانشناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اصفهان", رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 2, 3, 1404, 42-51. doi: 10.22034/edus.2025.555631.1047
HARVARD
صبوری هاله, فرهنگ اصفهانی علیرضا. (1404). 'رابطه بین ذهن آگاهی و بهزیستی روانشناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اصفهان', رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 2(3), pp. 42-51. doi: 10.22034/edus.2025.555631.1047
CHICAGO
هاله صبوری و علیرضا فرهنگ اصفهانی, "رابطه بین ذهن آگاهی و بهزیستی روانشناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اصفهان," رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 2 3 (1404): 42-51, doi: 10.22034/edus.2025.555631.1047
VANCOUVER
صبوری هاله, فرهنگ اصفهانی علیرضا. رابطه بین ذهن آگاهی و بهزیستی روانشناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اصفهان. مدیریت آموزش - علوم سلامت, 1404; 2(3): 42-51. doi: 10.22034/edus.2025.555631.1047
