رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

مقایسه اثربخشی دو رژیم غذایی کم‌انرژی همراه با تمرین ترکیبی بر شاخص‌های خونی و آنتروپومتریک زنان دارای اضافه‌وزن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سوسن رامسری
افسانه شمشکی
گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
10.22034/edus.2025.560192.1071
چکیده
مقدمه و هدف: چاقی و اضافه‌وزن با تغییرات نامطلوب در شاخص‌های آنتروپومتریک و عملکرد متابولیک همراه است و انتخاب الگوی غذایی مناسب در کنار فعالیت بدنی نقش مهمی در بهبود این وضعیت دارد. ازاین‌رو، بررسی تأثیر انواع رژیم‌های غذایی همراه با تمرین ترکیبی بر شاخص‌های خونی و ترکیب بدن می‌تواند به ارائه‌ی راهکارهای مؤثرتر در مدیریت وزن زنان دارای اضافه‌وزن کمک کند.
روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی، ۴۲ زن سالم ۳۰ تا ۴۰ ساله ساکن شهر تهران به‌صورت تصادفی در دو گروه (۲۲ نفر =رژیم استاندارد، ۲۰ نفر =رژیم پرپروتئین) قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان تمرینات ترکیبی را سه روز در هفته (یک روز در میان) به مدت هشت هفته انجام دادند. میزان محدودیت کالری در هر دو گروه برابر با ۱۵ درصد کمتر از نیاز روزانه بود.
یافته‌ها: مقدار وزن، BMI و PBF در هر دو گروه کاهش معنادار داشت (05/0≥p)، اما کاهش وزن و BMI در گروه رژیم استاندارد و کاهش PBF در گروه رژیم پرپروتئین بیشتر بود. همچنین مقدار SMM در گروه رژیم پرپروتئین افزایش معنادار داشت (05/0≥p)، اما در گروه رژیم استاندارد کاهش معنادار مشاهده شد (05/0≥p). پس از بررسی تغییرات فاکتورهای کلیویBUN و کراتینین، افزایش این متغیرها در گروه رژیم پرپروتئین مشاهده شد که البته در دامنه نرمال قرار داشت. در گروه رژیم استاندارد تغییر معناداری در BUN مشاهده نشد، اما مقدار کراتینین اندکی کاهش یافت که این تغییر نیز در محدوده نرمال بود.
نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که هر دو نوع رژیم غذایی به همراه تمرین ترکیبی در کاهش وزن، کاهش BMI و کاهش PBF مؤثر هستند. با این حال، در مورد SMM مشخص شد که تمرین ترکیبی همراه با رژیم غذایی پرپروتئین باعث حفظ و ارتقای SMM می‌شود، در حالی‌که تمرین ترکیبی همراه با رژیم غذایی استاندارد نه‌تنها قادر به حفظ عضله اسکلتی نیست، بلکه موجب کاهش آن نیز می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
رژیم غذایی کم‌انرژی
تمرین
کراتینین
اضافه‌وزن

Ethics Approval ID: IR.SSRC.REC.1398.038

IRCT Registration Number: IRCT20190625044010N1

1.         Trapp EG, Chisholm DJ, Freund J, Boutcher SH. The effects of high-intensity intermittent exercise training on fat loss and fasting insulin levels of young women. Int J Obes (Lond). 2008;32(4):684-91. doi: 10.1038/sj.ijo.0803781
2.         Longland TM, Oikawa SY, Mitchell CJ, Devries MC, Phillips SM. Higher compared with lower dietary protein during an energy deficit combined with intense exercise promotes greater lean mass gain and fat mass loss: a randomized trial. Am J Clin Nutr. 2016;103(3):738-46. doi: 10.3945/ajcn.115.119339
3.         Amouzad Mahdirejei H, Fadaei Reyhan Abadei S, Abbaspour Seidi A, Eshaghei Gorji N, Rahmani Kafshgari H, Ebrahim Pour M, et al. Effects of an eight-week resistance training on plasma vaspin concentrations, metabolic parameters levels and physical fitness in patients with type 2 diabetes. Cell J. 2014;16(3):367-74. PMCID: PMC4204186
4.         Josse AR, Atkinson SA, Tarnopolsky MA, Phillips SM. Increased consumption of dairy foods and protein during diet- and exercise-induced weight loss promotes fat mass loss and lean mass gain in overweight and obese premenopausal women. J Nutr. 2011;141(9):1626-34. doi: 10.3945/jn.111.141028
5.         Wycherley TP, Moran LJ, Clifton PM, Noakes M, Brinkworth GD. Effects of energy-restricted high-protein, low-fat compared with standard-protein, low-fat diets: a meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2012;96(6):1281-98. doi: 10.3945/ajcn.112.044321
6.         Amouzad Mahdirejei H, Peeri M, Azarbayjani MA, Masrour FF. Diazepam and exercise training combination synergistically reduces lipopolysaccharide-induced anxiety-like behavior and oxidative stress in the prefrontal cortex of mice. Neurotoxicology. 2023;97:101-108. doi: 10.1016/j.neuro.2023.06.004
7.         Pasiakos SM, Vislocky LM, Carbone JW, Altieri N, Konopelski K, Freake HC, Anderson JM, Ferrando AA, Wolfe RR, Rodriguez NR. Acute energy deprivation affects skeletal muscle protein synthesis and associated intracellular signaling proteins in physically active adults. J Nutr. 2010;140(4):745-51. doi: 10.3945/jn.109.118372
8.         Amouzad Mahdirejei H., Peeri M., Azarbaijani M. A., Fattahi Masrour F. The Effect of Swimming Exercise, Diazepam, and Fluoxetine on Serum Corticosterone and Testosterone Levels in Mice Exposed to Lipopolysaccharide. Educational Management - Health Sciences, 2025; 2(2): 1-12. doi: 10.22034/edus.2025.545699.1009
9.         Schwingshackl L, Hoffmann G. Comparison of high vs. normal/low protein diets on renal function in subjects without chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2014;9(5):e97656. doi: 10.1371/journal.pone.0097656
10.       van Dam MJCM, Pottel H, Vreugdenhil ACE. Creatinine-based GFR-estimating equations in children with overweight and obesity. Pediatr Nephrol. 2022;37(10):2393-2403. doi: 10.1007/s00467-021-05396-y
11. Jia E, Zhu H, Geng H, Liu R, Wo X, Zeng Y, et al. The effects of aerobic exercise on body composition in overweight and obese patients with gout: a randomized, open-labeled, controlled trial. Trials. 2022;23(1):745. doi: 10.1186/s13063-022-06695-x
12. She D, Xu W, Liu J, Zhang Z, Fang P, Li R, et al. Serum Uric Acid to Creatinine Ratio and Risk of Metabolic Syndrome in Patients with Overweight/Obesity. Diabetes Metab Syndr Obes. 2023;16:3007-3017. doi: 10.2147/DMSO.S427070
13. Qiu S, Cai X, Xie B, Yuan Y, Sun Z, Wu T. Normalized Creatinine-to-Cystatin C Ratio and Risk of Diabetes in Middle-Aged and Older Adults: The China Health and Retirement Longitudinal Study. Diabetes Metab J. 2022;46(3):476-485. doi: 10.4093/dmj.2021.0074
14. Dong Y, Silver SM, Sterns RH. Estimating urine volume from the urine creatinine concentration. Nephrol Dial Transplant. 2023;38(4):811-818. doi: 10.1093/ndt/gfab337
15.       Mahdirejei HA, Peeri M, Azarbayjani MA, Fattahi Masrour F. Fluoxetine combined with swimming exercise synergistically reduces lipopolysaccharide-induced depressive-like behavior by normalizing the HPA axis and brain inflammation in mice. Pharmacol Biochem Behav. 2023 Nov;232:173640. doi: 10.1016/j.pbb.2023.173640
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 2، شماره 4
زمستان 1404
زمستان 1404
صفحه 32-43

  • تاریخ دریافت 10 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 30 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1404