رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

بررسی نقش میانجی خودتنظیمی تحصیلی در رابطه بین خودناتوان‌سازی تحصیلی و ادراک از جو مدرسه در دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سهیلا خنجری 1
حسن پاشا شریفی 2
نسترن شریفی 2
1 گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
10.22034/edus.2026.578676.1083
چکیده
مقدمه: شناخت عوامل مؤثر بر یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان، به‌ویژه آن‌هایی که با چالش‌های بینایی روبرو هستند، امری ضروری است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی خودتنظیمی تحصیلی در رابطه بین خودناتوان‌سازی تحصیلی و ادراک از جو مدرسه در دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی بود.

روش پژوهش: روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی و از نوع معادلات‌ ساختاری بود. جامعة مورد مطالعه شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر 12 تا 22 ساله دارای آسیب بینایی شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که تعداد 248 نفر به صورت روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده شامل پرسشنامه خودناتوانسازی تحصیلی شوینگر و استینسمر-پلستر (2011)، ادراک از جو مدرسه بر و همکاران (2011) و خود‌تنظیمی تحصیلی بوفارد و همکاران (1995) بود. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری با کمک نرم افزار 24SPSS و Amos تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که ضریب مسیر مستقیم بین ادراک از جو مدرسه بر خودناتوان‌سازی تحصیلی (780/0-=β و 001/0=sig)، همچنین بین ادراک از جو مدرسه و خودتنظیمی تحصیلی (79/0 =β و 001/0=sig) و بین خودتنظیمی تحصیلی و خودناتوان‌سازی تحصیلی (21/0-=β و 001/0=sig) معنادار است. همچنین نتایج آزمون بوت استروپ نشان داد که اثر غیرمستقیم خودتنظیمی تحصیلی 459/0- معنادار است.

نتیجه‌گیری: به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که خودتنظیمی تحصیلی به طور معناداری بین ادراک از جو مدرسه و خودناتوان‌سازی تحصیلی نقش میانجی ایفا می‌کند. بنابراین، تمرکز بر بهبود کیفیت روابط، احساس تعلق و امنیت در محیط مدرسه، و همچنین ارائه آموزش‌ها و حمایت‌های لازم برای تقویت مهارت‌های خودتنظیمی، می‌تواند راهکارهای مؤثری برای کمک به پیشرفت تحصیلی و روانی دانش‌آموزان با آسیب بینایی باشد.
کلیدواژه‌ها
آسیب بینایی
ادراک از جو مدرسه
خودتنظیمی تحصیلی
خودناتوان‌سازی تحصیلی
1.         Ugwuoke CO, Stephen MO, Ugwueze MI, Onah VC, Akwaji F. Police Job Stress, Workload and Burnout in Nigeria: The Tired and Frustrated Cops. Int J Offender Ther Comp Criminol. 2024 :306624X241270558. doi: 10.1177/0306624X241270558
2.         Shah MK, Gandrakota N, Cimiotti JP, Ghose N, Moore M, Ali MK. Prevalence of and Factors Associated With Nurse Burnout in the US. JAMA Netw Open. 2021 ;4(2):e2036469. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2020.36469
3.         Diehl E, Rieger S, Letzel S, Schablon A, Nienhaus A, Escobar Pinzon LC,et al. The relationship between workload and burnout among nurses: The buffering role of personal, social and organisational resources. PLoS One. 2021 ;16(1):e0245798. doi: 10.1371/journal.pone.0245798
4.         Cohen C, Pignata S, Bezak E, Tie M, Childs J. Workplace interventions to improve well-being and reduce burnout for nurses, physicians and allied healthcare professionals: a systematic review. BMJ Open. 2023 ;13(6):e071203. doi: 10.1136/bmjopen-2022-071203
5.         Ni G, Miao X, Li L, Li H, Wang S, Niu M. Can Professionalization Alleviate Job Burnout in Construction Workers in China? A Multivariable Mediating Model. Int J Environ Res Public Health. 2022 ;19(21):13879. doi: 10.3390/ijerph192113879
6.         Abareshi F, Salimi F, Farnia F, Fallahi M, Rastaghi S. The impact of mental workload, work-related and socio-demographic factors on job burnout among emergency medical staff. Work. 2022;72(4):1269-1277. doi: 10.3233/WOR-210001
7.         Bae SH. Nurse Staffing, Work Hours, Mandatory Overtime, and Turnover in Acute Care Hospitals Affect Nurse Job Satisfaction, Intent to Leave, and Burnout: A Cross-Sectional Study. Int J Public Health. 2024 ;69:1607068. doi: 10.3389/ijph.2024.1607068
8.         Kennedy E, Ryan M, England A, Sarkodie B, Khine R, McEntee MF. High workload and under-appreciation lead to burnout and low job satisfaction among radiographers. Radiography (Lond). 2020;31(1):231-240. doi: 10.1016/j.radi.2024.11.019
9.         Wang J, Zhao S, Tong X, Wang M, Wang Y. Work-family conflict among primary health workers during the COVID-19 pandemic: Its mediating role in the relationship between workload and job burnout. J Clin Nurs. 2024;33(10):3933-3942. doi: 10.1111/jocn.17035
10.       Bakker AB, de Vries JD. Job Demands-Resources theory and self-regulation: new explanations and remedies for job burnout. Anxiety Stress Coping. 2021;34(1):1-21. doi: 10.1080/10615806.2020.1797695
11.       Roy I. Le syndrome d’épuisement professionnel : définition, typologie et prise en charge [Burnout syndrome: definition, typology and management]. Soins Psychiatr. 2018 ;39(318):12-19. doi: 10.1016/j.spsy.2018.06.005
12.       Sullivan D, White KM, Frazer C. Factors Associated with Burnout in the United States Versus International Nurses. Nurs Clin North Am. 2022;57(1):29-51. doi: 10.1016/j.cnur.2021.11.003
13.       Viđak M, Barać L, Tokalić R, Buljan I, Marušić A. Interventions for Organizational Climate and Culture in Academia: A Scoping Review. Sci Eng Ethics. 2021 ;27(2):24. doi: 10.1007/s11948-021-00298-6
14.       Yoo J, Chung SE, Oh J. Safety Climate and Organizational Communication Satisfaction Among Korean Perianesthesia Care Unit Nurses. J Perianesth Nurs. 2021;36(1):24-29. doi: 10.1016/j.jopan.2020.04.009
15.       Viđak M, Tomić V, Buljan I, Tokalić R, Marušić A. Perception of organizational climate by university staff and students in medicine and humanities: A qualitative study. Account Res. 2024;31(7):847-873. doi: 10.1080/08989621.2023.2173586
16.       Teresi M, Pietroni DD, Barattucci M, Giannella VA, Pagliaro S. Ethical Climate(s), Organizational Identification, and Employees' Behavior. Front Psychol. 2019 ;10:1356. doi: 10.3389/fpsyg.2019.01356
17.       Cheng YH. Railway safety climate: a study on organizational development. Int J Occup Saf Ergon. 2019 ;25(2):200-216. doi: 10.1080/10803548.2017.1361591
18.       Sohrabi Y, Yarmohammadi H, Pouya AB, Arefi MF, Hassanipour S, Poursadeqiyan M. Prevalence of job burnout in Iranian nurses: A systematic review and meta-analysis. Work. 2022;73(3):937-943. doi: 10.3233/WOR-210283
19.       Eales S. A focus on mental health. Br J Nurs. 2019 ;28(18):1213. doi: 10.12968/bjon.2019.28.18.1213
20.       Jones N, Teague GB, Wolf J, Rosen C. Organizational Climate and Support Among Peer Specialists Working in Peer-Run, Hybrid and Conventional Mental Health Settings. Adm Policy Ment Health. 2020 ;47(1):150-167. doi: 10.1007/s10488-019-00980-9
21.       Ewen C, Jenkins H, Jackson C, Jutley-Neilson J, Galvin J. Well-being, job satisfaction, stress and burnout in speech-language pathologists: A review. Int J Speech Lang Pathol. 2021;23(2):180-190
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 3، شماره 1
بهار 1405
بهار 1405
صفحه 67-80

  • تاریخ دریافت 02 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 08 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1404