زمینه و هدف: در سازمانهای پیچیده سلامت، رفتار کاری نوآورانه برای ارتقای ایمنی بیمار و کیفیت خدمات حیاتی است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین رابطه مستقیم بین کیفیت مبادله رهبر-عضو (LMX) و رفتار کاری نوآورانه کارکنان در محیطهای بالینی است تا مشخص شود چگونه تعاملات مدیریتی میتواند رفتارهای خلاقانه را بدون واسطههای روانشناختی میانجی هدایت کند. روش کار: این مطالعه با رویکرد توصیفی-همبستگی و در قالب مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کارکنان کادر درمان بیمارستانهای آموزشی بود که به روش نمونهگیری طبقهای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامههای استاندارد مبادله رهبر-عضو (LMX-7) و رفتار کاری نوآورانه (Janssen) بود. دادههای حاصل، پس از تأیید روایی و پایایی، با استفاده از نرمافزارهای آماری برای سنجش روابط مستقیم مدل تحلیل گردید. یافتهها: نتایج تحلیل دادهها حاکی از وجود رابطهای مثبت، مستقیم و معنادار میان کیفیت مبادله رهبر-عضو و رفتار کاری نوآورانه است. یافتهها نشان داد که سطوح بالای اعتماد، احترام و حمایت در رابطه رهبر با اعضا، بهطور مؤثری موجب ارتقای سطح مشارکت کارکنان در شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای نوین میشود. همچنین تحلیل مسیر نشان داد که سبک رهبری مبتنی بر تعامل، توان پیشبینیکنندگی بالایی برای رفتارهای نوآورانه در محیطهای عملیاتی داشته و اثرگذاری آن در واحدهای پرفشار بالینی کاملاً مشهود است. نتیجهگیری: کیفیت رابطه رهبر-عضو بهعنوان یک پیشران مستقل، نقش تعیینکنندهای در هدایت خلاقیت کارکنان سلامت ایفا میکند. تقویت مهارتهای ارتباطی مدیران و ایجاد فرهنگ مبتنی بر حمایت و اعتماد متقابل در بخشهای درمانی، راهبردی کارآمد برای ارتقای عملکرد نوآورانه و بهبود مستمر خدمات در نظام سلامت است. سرمایهگذاری بر توسعه تعاملات رهبری میتواند به عنوان ابزاری مدیریتی برای عبور از ساختارهای سنتی به سمت مدلهای نوآورانه مراقبت عمل کند.
1.Ungar M, Theron L. Resilience and mental health: how multisystemic processes contribute to positive outcomes. Lancet Psychiatry. 2020;7(5):441-448. doi: 10.1016/S2215-0366(19)30434-1
2.Ebi KL, Capon A, Berry P, Broderick C, de Dear R, Havenith G, et al. Hot weather and heat extremes: health risks. Lancet. 2021;398(10301):698-708. doi:10.1016/S0140-6736(21)01208-3
3.Connellan K, Gaardboe M, Riggs D, Due C, Reinschmidt A, Mustillo L. Stressed spaces: mental health and architecture. HERD. 2013;6(4):127-68. doi: 10.1177/193758671300600408
4.Rodríguez-Labajos L, Kinloch J, Nicol L, Grant S, O'Brien G. Impact of the design of adult mental health inpatient facilities on healthcare staff: a mixed methods systematic review. BMJ Open. 2024;14(3):e074368. doi:10.1136/bmjopen-2023-074368
5.Jovanović N, Campbell J, Priebe S. How to design psychiatric facilities to foster positive social interaction - A systematic review. Eur Psychiatry. 2019;60:49-62. doi:10.1016/j.eurpsy.2019.04.005
6.Sundaram A, Subramaniam H, Ab Hamid SH, Mohamad Nor A. An adaptive data-driven architecture for mental health care applications. PeerJ. 2024;12:e17133. doi:10.7717/peerj.17133
7.Singh A, Daniel L, Baker E, Bentley R. Housing Disadvantage and Poor Mental Health: A Systematic Review. Am J Prev Med. 2019;57(2):262-272. doi:10.1016/j.amepre.2019.03.018
8.Huang H, Lu Z, Fan X, Zhai W, Zhang L, Xu D, et al. Urban heatwave, green spaces, and mental health: A review based on environmental health risk assessment framework. Sci Total Environ. 2024;948:174816. doi:10.1016/j.scitotenv.2024.174816
9.Yang Y, Zhang Y, Sheng S. Residential greenness for mitigating impacts of extreme heat events on depression and supporting mental health. Front Public Health. 2023;11:1310410. doi:10.3389/fpubh.2023.1310410
10.Lowry CA, Smith DG, Siebler PH, Schmidt D, Stamper CE, Hassell JE Jr, et al. The Microbiota, Immunoregulation, and Mental Health: Implications for Public Health. Curr Environ Health Rep. 2016;3(3):270-86. doi: 10.1007/s40572-016-0100-5
مومن,ابوالفضل . (1403). بررسی نقش میانجی درگیری شغلی در رابطه بین مبادله رهبر- عضو و نوآوری رفتاری کارکنان دانشگاه. رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1(1), 63-72. doi: 10.22034/edus.2026.583082.1104
MLA
مومن,ابوالفضل . "بررسی نقش میانجی درگیری شغلی در رابطه بین مبادله رهبر- عضو و نوآوری رفتاری کارکنان دانشگاه", رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1, 1, 1403, 63-72. doi: 10.22034/edus.2026.583082.1104
HARVARD
مومن ابوالفضل. (1403). 'بررسی نقش میانجی درگیری شغلی در رابطه بین مبادله رهبر- عضو و نوآوری رفتاری کارکنان دانشگاه', رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1(1), pp. 63-72. doi: 10.22034/edus.2026.583082.1104
CHICAGO
ابوالفضل مومن, "بررسی نقش میانجی درگیری شغلی در رابطه بین مبادله رهبر- عضو و نوآوری رفتاری کارکنان دانشگاه," رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1 1 (1403): 63-72, doi: 10.22034/edus.2026.583082.1104
VANCOUVER
مومن ابوالفضل. بررسی نقش میانجی درگیری شغلی در رابطه بین مبادله رهبر- عضو و نوآوری رفتاری کارکنان دانشگاه. مدیریت آموزش - علوم سلامت, 1403; 1(1): 63-72. doi: 10.22034/edus.2026.583082.1104