رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

تدوین مدل ساختاری کنترل حرکتی براساس بازداری رفتاری با نقش میانجی‌ خودگردانی هیجانی در دانش‌آموزان با علائم نارسایی توجه/ بیش‌فعالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عطیه بخشی 1
آیت سعادت طلب 2
علیرضا ملازاده 3
1 گروه روانشناسی بالینی و تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه آموزش زبان‌های خارجی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران
3 گروه روانشناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران.
10.22034/edus.2026.585649.1110
چکیده
مقدمه و هدف: نارسایی توجه/بیش‌فعالی با مشکلاتی در بازداری رفتاری، تنظیم هیجان و کنترل حرکتی همراه است که می‌تواند عملکرد تحصیلی و اجتماعی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل ساختاری کنترل حرکتی براساس بازداری رفتاری با نقش میانجی خودگردانی هیجانی در دانش‌آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش‌فعالی انجام شد.
روش کار: این پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر 8 تا 12 سال دارای علائم نارسایی توجه/بیش‌فعالی شهر چالوس بود که 209 نفر پس از غربالگری با پرسشنامه‌های کانرز والد و معلم به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار استفاده شده در پژوهش عبارت بودند از: مقیاس کودکان کانرز- فرم والد (1998) ، مقیاس کودکان کانرز- فرم معلم (1998) ، مقیاس کنترل حرکتی برونینکس– اوزرتسکی (1978)، آزمون بازداری رفتاری هافمن (1984)، پرسشنامه خودگردانی هیجان برای کودکان و نوجوانان گراس (2003). تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری انجام شد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از برازش مدل ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی کنترل حرکتی براساس بازداری رفتاری با نقش میانجی خودگردانی هیجانی در دانش‌آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش‌فعالی با داده‌های تجربی برازش مطلوبی دارد. اثرات مستقیم معنادار بودند: بازداری رفتاری بر خودگردانی هیجانی( >p 0005/0 ، 64/0 = β)، بر کنترل حرکتی ( >p 0005/0 ، 39/0-= β)، خودگردانی هیجانی بر کنترل حرکتی( >p 0005/0 ، 74/0-= β)، همچنین اثرات غیرمستقیم با روش بوت‌استرپ تأیید شد: نقش میانجی خودگردانی هیجانی (787/0- = β ، فاصله اطمینان 95%: 101/0 تا 124/0) در رابطه بین بازداری رفتاری و کنترل حرکتی معنادار بود.
نتیجه‌گیری: در مجموع، یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که بازداری رفتاری یکی از عوامل بنیادی مؤثر بر کنترل حرکتی در دانش‌آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش‌فعالی است و این تأثیر علاوه بر مسیر مستقیم، از طریق خودگردانی هیجانی نیز منتقل می‌شود
کلیدواژه‌ها
کنترل حرکتی
بازداری رفتاری
خودگردانی هیجانی
نارسایی توجه/ بیش‌فعالی

Ethics Approval ID: IR.IAU.CTB.REC.1404.114

1.         Dougnon G, Matsui H. Modelling Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) Using Mice and Zebrafish. Int J Mol Sci. 2022;23(14):7550. doi: 10.3390/ijms23147550
2.         Shaw P, Stringaris A, Nigg J, Leibenluft E. Emotion dysregulation in attention deficit hyperactivity disorder. Am J Psychiatry. 2014;171(3):276-93. doi: 10.1176/appi.ajp.2013.13070966
3.         Rubia K, Westwood S, Aggensteiner PM, Brandeis D. Neurotherapeutics for Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD): A Review. Cells. 2021;10(8):2156. doi: 10.3390/cells10082156
4.         Okyar E, Görker I. Examining the autistic traits in children and adolescents diagnosed with attention-deficit hyperactivity disorder and their parents. BMC Psychiatry. 2020;20(1):285. doi: 10.1186/s12888-020-02703-z
5.         Levin MF, Piscitelli D. Motor Control: A Conceptual Framework for Rehabilitation. Motor Control. 2022;26(4):497-517. doi: 10.1123/mc.2022-0026
6.         Fadaei Reyhanabadi S, Payan S. Examining the Relationship between Internet Gaming Addiction, Academic Vitality, and Mental Health in Students. Educational Management - Health Sciences. 2024;1(1):26-34 (In Persian). doi: 10.22034/edus.2025.546491.1020
7.         Popit S, Serod K, Locatelli I, Stuhec M. Prevalence of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD): systematic review and meta-analysis. Eur Psychiatry. 2024;67(1):e68. doi: 10.1192/j.eurpsy.2024.1786
8.         Tayyebi Sani S M, Rouhani A. Examining the Impact of Psychological Well-Being on the Professional Performance of Physical Education Teachers. Educational Management - Health Sciences. 2025;2(1):13-23 (In Persian). doi: 10.22034/edus.2025.227340
9.         Dobrosavljevic M, Larsson H, Cortese S. The diagnosis and treatment of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD) in older adults. Expert Rev Neurother. 2023;23(10):883-893. doi: 10.1080/14737175.2023.2250913
10. Rohner H, Gaspar N, Philipsen A, Schulze M. Prevalence of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) among Substance Use Disorder (SUD) Populations: Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(2):1275. doi: 10.3390/ijerph20021275
11.       Sotoune M., Sadat Rezaei N., Gholamnejad M. Exploring the Dimensions of Organizational Health in Mazandaran Universities of Medical Sciences. Educational Management - Health Sciences, 2024; 1(2): 13-22. doi: 10.22034/edus.2025.546394.1018
12.       Rajaprakash M, Leppert ML. Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Pediatr Rev. 2022;43(3):135-147. doi: 10.1542/pir.2020-000612
13.       de Carvalho M, Swash M. Upper and lower motor neuron neurophysiology and motor control. Handb Clin Neurol. 2023;195:17-29. doi: 10.1016/B978-0-323-98818-6.00018-2
14.       Karstoft K, Thorsen Ik, Nielsen Js, Solomon TPJ, Masuki S, Nose H, Ried-Larsen M. Health benefits of interval walking training. Appl Physiol Nutr Metab. 2024;49(7):1002-1007. doi: 10.1139/apnm-2023-0595
15.       Desgagnés A, Patricio P, Bérubé N, Bernard S, Lamothe M, Massé-Alarie H. Motor control of the spine in pregnancy-related lumbopelvic pain: A systematic review. Clin Biomech (Bristol). 2022;98:105716. doi: 10.1016/j.clinbiomech.2022.105716.
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 3، شماره 1
بهار 1405
بهار 1405
صفحه 35-44

  • تاریخ دریافت 13 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 12 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 21 دی 1404