رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

تدوین و اعتباریابی بسته توانمندی شناختی براساس پردازش دیداری، شنیداری و کلامی در دانش‌آموزان اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا رجب‌لو
محمدمهدی شریعت باقری
مرجان علیزاده
گروه روانشناسی بالینی و تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/edus.2026.581961.1101
چکیده
مقدمه و هدف: اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن با ضعف در پردازش‌های شناختی از جمله پردازش دیداری، شنیداری و کلامی همراه است و می‌تواند عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی بسته توانمندی شناختی مبتنی بر پردازش دیداری، شنیداری و کلامی برای دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن انجام شد.

روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند صورت گرفت و 10 نفر از خبرگان دانشگاهی در فرایند اعتبارسنجی مشارکت داشتند. بر اساس یافته‌های تحلیل مضمون، برنامه آموزشی مبتنی بر بازی‌های رایانه‌ای شناختی برای بهبود توجه، حافظه فعال و پردازش دیداری دانش‌آموزان نارساخوان طراحی شد و روایی محتوایی آن با استفاده از نسبت روایی محتوا مورد تأیید قرار گرفت.

یافته‌ها: نتایج نشان داد مقادیر نسبت روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوایی (CVI) تمامی جلسات بسته توانمندی شناختی مبتنی بر پردازش دیداری، شنیداری و کلامی در سطح مطلوب قرار داشت. بر این اساس، تمامی مؤلفه‌ها و محتوای جلسات از نظر متخصصان ضروری، مرتبط و مناسب ارزیابی شدند و روایی محتوایی بسته آموزشی مورد تأیید قرار گرفت.

نتیجه‌گیری: با توجه به تأیید روایی محتوایی بسته توسط متخصصان، می‌توان از این بسته به‌عنوان یک چارچوب آموزشی معتبر برای تقویت فرایندهای شناختی مرتبط با خواندن در دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص استفاده کرد. با این حال، بررسی اثربخشی آن در مطالعات تجربی آینده ضروری است.
کلیدواژه‌ها
توانمندی شناختی
پردازش دیداری
پردازش شنیداری
پردازش کلامی
اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن
1.         Liu Y, Luo C, Zheng J, Liang J, Ding N. Working memory asymmetrically modulates auditory and linguistic processing of speech. Neuroimage. 2022;264:119698 . doi: 10.1016/j.neuroimage.2022.119698
2. Poole BJ, Phillips NL, Stewart E, Harris IM, Lah S. Working Memory in Pediatric Epilepsy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Neuropsychol Rev. 2021;31(4):569-609. doi: 10.1007/s11065-021-09491-7
3.         Ortiz-Mantilla S, Cantiani C, Shafer VL, Benasich AA. Minimally-verbal children with autism show deficits in theta and gamma oscillations during processing of semantically-related visual information. Sci Rep. 2019;9(1):5072. doi: 10.1038/s41598-019-41511-8
4.         Qiao Q, Jiang Y. The influence of college students' aesthetic cognitions on aesthetic behaviours: The Chain mediation effect. PLoS One. 2023;18(12):e0289666. doi: 10.1371/journal.pone.0289666
5.         Shafiee, E., Ghasemzadeh, S., Arjmandnia, A. A., Hasanzadeh, S., Gholamali Lavasani, M. Investigating the Effectiveness of the Rehabilitation Package on the Cognitive Flexibility and Social Interaction of Students with Autism Spectrum Disorder Based on Executive Functions. Journal of Applied Psychological Research, 2024; 15(4): 51-68. doi: 10.22059/japr.2024.362805.644690
6.         Robinson CW, Moore RL Jr, Crook TA. Bimodal Presentation Speeds up Auditory Processing and Slows Down Visual Processing. Front Psychol. 2018;9:2454. doi: 10.1007/s11948-020-00210-8
7.         Voinea C, Vică C, Mihailov E, Savulescu J. The Internet as Cognitive Enhancement. Sci Eng Ethics. 2020;26(4):2345-2362. doi: 10.3389/fpsyg.2018.02454
8.         Shafiepoor Motlagh, F., Naderi, Z., Naghsh, S. Identifying the Dimensions of Psychological Empowerment for the Purpose of Coping with the COVID-19 Pandemic. Journal of Applied Psychological Research, 2021; 11(4): 245-261. doi: 10.22059/japr.2021.302093.643511
9.         Lardier DT Jr, Opara I, Garcia-Reid P, Reid RJ. The Cognitive Empowerment Scale: Multigroup Confirmatory Factor Analysis Among Youth of Color. Child Adolesc Social Work J. 2020;37(2):179-193. doi: 10.1007/s10560-019-00647-2
10.       Li PWC, Yu DSF, Wong CWY. An empowerment-based cognitive behavioural therapy for persons with mild cognitive impairment and insomnia: Protocol for a mixed-method pilot study. J Adv Nurs. 2021;77(4):2054-2063. doi: 10.1111/jan.14740
11.       Pierce SR, Skorup J, Paremski AC, Prosser LA. The relationship between family empowerment and fine motor, gross motor and cognitive skills in young children with cerebral palsy. Child Care Health Dev. 2023;49(4):778-783. doi: 10.1111/cch.13091
12.       Kimpah J, Rothmann S, Ibrahim HI, Jaaffar AH, Vinahapsari CA, Wider W, et al. Individual cognitive empowerment and in-role performance: a matched-pair study. Front Psychol. 2024;15:1402029. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1402029
13.       Oh W, Park H, Hallett M, You JSH. The Effectiveness of a Multimodal Brain Empowerment Program in Mild Cognitive Impairment: A Single-Blind, Quasi-Randomized Experimental Study. J Clin Med. 2023;12(15):4895. doi: 10.3390/jcm12154895
14.       Bravo P, Edwards A, Barr PJ, Scholl I, Elwyn G, McAllister M; Cochrane Healthcare Quality Research Group, Cardiff University. Conceptualising patient empowerment: a mixed methods study. BMC Health Serv Res. 2015;15:252. doi: 10.1186/s12913-015-0907-z
15.       Aller M, Økland HS, MacGregor LJ, Blank H, Davis MH. Differential Auditory and Visual Phase-Locking Are Observed during Audio-Visual Benefit and Silent Lip-Reading for Speech Perception. J Neurosci. 2022;42(31):6108-6120. doi: 10.1523/JNEUROSCI.2476-21.2022
16.       van Ede F, Nobre AC. Turning Attention Inside Out: How Working Memory Serves Behavior. Annu Rev Psychol. 2023;74:137-165. doi: 10.1146/annurev-psych-021422-041757
17.       Sahrabani A., Hajizad M., modanlou Y. Modeling the Structural Relationships between E-Learning and Aggression with the Mediating Role of Mental Health Of High School Students in Behshahr. Educational Management - Health Sciences, 2024; 1(3): 1-12. doi: 10.22034/edus.2025.545976.1013
18.       Speer PW, Peterson NA, Christens BD, Reid RJ. Youth Cognitive Empowerment: Development and Evaluation of an Instrument. Am J Community Psychol. 2019 Dec;64(3-4):528-540. doi: 10.1002/ajcp.12339
19.       Ludyga S, Gerber M, Kamijo K. Exercise types and working memory components during development. Trends Cogn Sci. 2022;26(3):191-203. doi: 10.1016/j.tics.2021.12.004
20.       Buschman TJ. Balancing Flexibility and Interference in Working Memory. Annu Rev Vis Sci. 2021;7:367-388. doi: 10.1146/annurev-vision-100419-104831
21.       Alhamdan AA, Murphy MJ, Pickering HE, Crewther SG. The Contribution of Visual and Auditory Working Memory and Non-Verbal IQ to Motor Multisensory Processing in Elementary School Children. Brain Sci. 2023;13(2):270. doi: 10.3390/brainsci13020270
22.       Ravizza SM, Conn KM. Gotcha: Working memory prioritization from automatic attentional biases. Psychon Bull Rev. 2022;29(2):415-429. doi: 10.3758/s13423-021-01958-1
23.       Beukers AO, Buschman TJ, Cohen JD, Norman KA. Is Activity Silent Working Memory Simply Episodic Memory? Trends Cogn Sci. 2021;25(4):284-293. doi: 10.1016/j.tics.2021.01.003
24.       Lin RSY, Yu DSF, Chau PH, Li PWC. Effects of an empowerment-based educative psycho-behavioral program on neuropsychiatric symptoms among persons with mild cognitive impairment: A mixed methods study. Int J Nurs Stud. 2023;137:104381. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2022.104381
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 3، شماره 2
تابستان 1405
تابستان 1405
صفحه 64-79

  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 20 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 28 خرداد 1405