مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی و تدوین الگوی بسته آموزشی تفکر انتقادی در دانش‌آموزان انجام شد، زیرا تقویت مهارت‌های تفکر سطح بالا در نظام آموزشی معاصر به‌عنوان یکی از ضرورت‌های اساسی برای بهبود کیفیت یادگیری و پرورش دانش‌آموزان توانمند و تحلیل‌گر مورد تأکید قرار گرفته است.

روش کار: روش مطالعه کیفی بود که در گام اول جامعه آماری آن شامل کلیه منابع علمی معتبر نمایه‌شده در پایگاه‌های اطلاعاتی در بازه زمانی 2013 تا 2023 بود که با روش نمونه‌گیری نظری و بر اساس کلیدواژه‌های مرتبط با آموزش تفکر انتقادی انتخاب شدند. در گام دوم، به‌منظور اعتباریابی بسته تدوین‌شده، نظر 15 متخصص در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی اخذ و اعتبار درونی برنامه با استفاده از شاخص‌های CVR و CVI بررسی شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که بسته آموزشی تفکر انتقادی در سه محور اصلی شامل پرورش نگرش نقادانه (پرسشگری سقراطی، نیاز به شواهد، داوری و قضاوت منطقی) توسعه مهارت‌های شناختی (تحلیل، ترکیب، استنتاج و حل مسئله) و یادگیری تعاملی و خودتنظیمی (تعامل و گفت‌وگو، تجربه‌محوری، فراشناخت، خودتنظیمی و بازسازی شناختی) قابل تدوین است. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۱۴ زیرمقوله شد که چرخه کامل تفکر انتقادی از طرح پرسش تا بازنگری باورها را در بر می‌گیرد. بر اساس این یافته‌ها، بسته آموزشی شامل ۸ جلسه طراحی شد که هر جلسه با اهداف مشخص، محتوای آموزشی و تکالیف عملی، مهارت‌های گوناگون تفکر انتقادی را تقویت می‌کند.

نتیجه‌گیری: به طور کلی، می‌توان نتیجه گرفت که بسته آموزشی تفکر انتقادی طراحی‌شده در این پژوهش از ظرفیت لازم برای تقویت نگرش‌های نقادانه، ارتقای مهارت‌های شناختی سطح بالا و توسعه توانایی‌های خودتنظیمی دانش‌آموزان برخوردار است. بهره‌گیری از این بسته در مدارس می‌تواند زمینه ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری آگاهانه، تقویت حل مسئله و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای مواجهه مؤثر با چالش‌های تحصیلی و زندگی را فراهم آورد.