رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت

اثر بخشی گروه درمانی وجودی در پیروی از درمان و همدلی خود در زنان مبتلا به سرطان پستان با تجربه درد مزمن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
پریسا شاهرخی‌فرد 1
فاطمه علیجانی 2
وحیده باباخانی 2
اصغر جعفری 3
1 گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مشاوره، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
10.22034/edus.2026.592784.1129
چکیده
مقدمه:درد مزمن ناشی از درمان سرطان پستان یکی از عوارض شایع و ناتوان‌کننده است که می‌تواند پیروی از درمان و کیفیت زندگی بیماران را به طور قابل‌توجهی تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان وجودی بر پیروی از درمان و همدلی خود در زنان مبتلا به سرطان پستان با تجربه درد مزمن انجام شد.
روش‌: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه بود. نمونه آماری شامل ۳۰ زن مبتلا به سرطان پستان با درد مزمن بود که به روش هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری (درمان وجودی و کنترل) جایگزین شدند. گروه آزمایش ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای درمان گروهی وجودی بر اساس دستورالعمل می و یالوم دریافت کرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه میزان درد مزمن (ون کورف و همکاران، ۱۹۹۲)، پرسشنامه پیروی از درمان (سید فاطمی و همکاران، ۱۳۹۲) و پرسشنامه همدلی خود (معنوی پور و همکاران، ۱۳۹۹) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ انجام شد.
یافته‌ها:نتایج نشان داد که درمان وجودی به طور معناداری نمره کلی پیروی از درمان پ را در مرحله پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون افزایش داد (05/0>p) این افزایش تا مرحله پیگیری سه‌ماهه پایدار ماند. نمرات همدلی خود در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافت و این اثر در پیگیری نیز حفظ شد.
نتیجه‌گیری: درمان وجودی مداخله‌ای مؤثر و پایدار در بهبود پیروی از درمان و افزایش همدلی خود در زنان مبتلا به سرطان پستان با تجربه درد مزمن است. با توجه به مکانیسم‌های این رویکرد، از جمله مواجهه با اضطراب‌های بنیادین مرگ، تنهایی و بی‌معنایی و ایجاد معنا در رنج، استفاده از این مداخله در کنار درمان‌های پزشکی برای بهبود پایبندی به درمان و کیفیت زندگی این بیماران توصیه می‌شود.
کلیدواژه‌ها
پیروی از درمان
درمان وجودی
درد مزمن
سرطان پستان
همدلی خود

Ethics Approval ID: IR.IAU.CTB.REC.1404.213

1.         Manirakiza AVC, Mutesa L, Mathew CG, Olopade OI. Breast Cancer: Genetic Risk Assessment, Diagnostics, and Therapeutics in African Populations. Annu Rev Genomics Hum Genet. 2025;26(1):245-259. doi: 10.1146/annurev-genom-111522-013953
2.         Penberthy JK, Stewart AL, Centeno CF, Penberthy DR. Psychological Aspects of Breast Cancer. Psychiatr Clin North Am. 2023;46(3):551-570. doi: 10.1016/j.psc.2023.04.010
3.         Biswas A, Weitzner AS, Zhu L, et al. Characterization of post-mastectomy pain syndrome in breast cancer patients undergoing subsequent reconstruction: A scoping review. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2025;107:73-84. doi: 10.1016/j.bjps.2025.06.001
4.         Hartup S, Briggs M. Managing chronic pain after breast cancer treatments: are web-based interventions the future? Curr Opin Support Palliat Care. 2024;18(1):47-54. doi: 10.1097/SPC.0000000000000691
5.         Wang K, Yee C, Tam S, et al. Prevalence of pain in patients with breast cancer post-treatment: A systematic review. Breast. 2018;42:113-127. doi: 10.1016/j.breast.2018.08.105
6.         Hamood R, Hamood H, Merhasin I, Keinan-Boker L. Chronic pain and other symptoms among breast cancer survivors: prevalence, predictors, and effects on quality of life. Breast Cancer Res Treat. 2018;167(1):157-169. doi: 10.1007/s10549-017-4485-0
7.         Peddie N, Agnew S, Crawford M, Dixon D, MacPherson I, Fleming L. The impact of medication side effects on adherence and persistence to hormone therapy in breast cancer survivors: A qualitative systematic review and thematic synthesis. Breast. 2021;58:147-159. doi: 10.1016/j.breast.2021.05.005
8.         Yussof I, Mohd Tahir NA, Hatah E, Mohamed Shah N. Factors influencing five-year adherence to adjuvant endocrine therapy in breast cancer patients: A systematic review. Breast. 2022;62:22-35. doi: 10.1016/j.breast.2022.01.012
9.         Eliassen FM, Blåfjelldal V, Helland T, et al. Importance of endocrine treatment adherence and persistence in breast cancer survivorship: a systematic review. BMC Cancer. 2023;23(1):625. doi: 10.1186/s12885-023-11122-8
10. Tummarakota S, Zhang L, Mwita C, Mwaiselag J, Soliman AS. Factors Associated With Breast Cancer Treatment Adherence in Tanzania. JCO Glob Oncol. 2026;12:e2500182. doi: 10.1200/GO-25-00182
11.       Gast A, Mathes T. Medication adherence influencing factors-an (updated) overview of systematic reviews. Syst Rev. 2019;8(1):112. doi: 10.1186/s13643-019-1014-8
12.       Jang MK, Kim S, Park CG, et al. Barriers to Surveillance Mammography Adherence in Korean Breast Cancer Survivors. Oncol Nurs Forum. 2024;51(6):E37-E49. doi: 10.1188/24.ONF.E37-E49
13.       Lai HL, Chen CI, Lu CY, Huang CY. Cognitive Behavioral Therapy plus Coping Management for Depression and Anxiety on Improving Sleep Quality and Health for Patients with Breast Cancer. Brain Sci. 2021;11(12):1614. doi: 10.3390/brainsci11121614
14.       Daneshnia F, Davoudi H, Taghvaei D, Heydari H. The effectiveness of acceptance and commitment therapy on psychological distress and sleep problems in women with breast cancer. Med J Mashhad Univ Med Sci. 2020;63(6):3066-3077. doi: 10.22038/mjms.2020.17773
15.       Jalalpour F, Safarzadeh S. Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Cognitive-Existential Therapy on the Psychological Flexibility of Women with Breast Cancer. ijbd 2025; 17 (4) :151-170. (In Persian). doi: 10.61186/ijbd.17.4.151
16.       Aiello-Puchol A, García-Alandete J. A systematic review on the effects of logotherapy and meaning-centered therapy on psychological and existential symptoms in women with breast and gynecological cancer. Support Care Cancer. 2025;33(6):465. doi: 10.1007/s00520-025-09519-1
17.       Fardi D, Lotfi Kashani F. Spiritual therapy and breast cancer: a scoping review of the Persian biomedical literature. Payesh. 2023;22(4):423-432. (In Persian). doi: 10.61186/payesh.22.4.423
18.       Solaymani A, Shariatnia K, Akbari H. Comparing the Effects of Cognitive Hypnotherapy and Spiritual Therapy on Death Anxiety in Women With Breast Cancer. J Prevent Med. 2022;9(3):280-291. (In Persian) doi: 10.32598/JPM.9.3.575.2
19.       Chow SC, Shao J, Wang H, Lokhnygina Y. Sample size calculations in clinical research. 3rd ed. New York: Chapman and Hall/CRC; 2017. doi: 10.1201/9781315183084
20.       Von Korff M, Ormel J, Keefe FJ, Dworkin SF. Grading the severity of chronic pain. Pain. 1992;50(2):133-149. doi: 10.1016/0304-3959(92)90154-4
21.       Seyed Fatemi N, Rafii F, Hajizadeh E, Modanloo M. Psychometric properties of the adherence questionnaire in patients with chronic disease: A mix method study. Soc Determ Health. 2018;20(2):179-191. (In Persian). doi: 10.1111/ejn.70024
22.       Manavipour D, Shahabi P, Pirkhaefi A. The psychometric properties of the questionnaire self-empathy. Social Cognition. 2020;9(2):173-82. (In Persian). doi: 10.30473/sc.2021.55706.2614
23.       Galiana L, Sansó N, Muñoz-Martínez I, Vidal-Blanco G, Oliver A, Larkin PJ. Palliative Care Professionals' Inner Life: Exploring the Mediating Role of Self-Compassion in the Prediction of Compassion Satisfaction, Compassion Fatigue, Burnout and Wellbeing. J Pain Symptom Manage. 2022;63(1):112-123. doi: 10.1016/j.jpainsymman.2021.07.004
24.       Carroll CP, Brandow AM. Chronic Pain: Prevalence and Management. Hematol Oncol Clin North Am. 2022;36(6):1151-1165. doi: 10.1016/j.hoc.2022.06.009.
رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت
دوره 3، شماره 3
پاییز 1405
پاییز 1405
صفحه 61-76

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 02 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1405