مقدمه و هدف: دیجیتالی شدن پروندههای پزشکی، خطر دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران را افزایش داده و این موضوع به چالشی مهم در حوزه جرائم سایبری سلامت تبدیل شده است؛ لذا هدف این مطالعه بررسی جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران بود. روش کار: این مطالعه با روش تحلیل کیفی–تحلیلی به بررسی انواع دسترسی غیرمجاز، روشهای نفوذ و پیامدهای حقوقی و امنیتی آن میپردازد. دادهها از مقالات علمی، گزارشهای سازمانهای بهداشتی و پروندههای واقعی گردآوری و با تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. یافتهها: نتایج نشان میدهد که ضعفهای امنیتی در سامانههای اطلاعات سلامت و نقایص قانونی، مهمترین عوامل بروز چنین جرائمی هستند. یافتهها میتوانند به تدوین سیاستها و راهکارهای پیشگیری از دسترسی غیرمجاز کمک کنند. نتیجهگیری: حفاظت از حریم خصوصی و دادههای بیماران در عصر دیجیتال، نیازمند ایجاد یک اکوسیستم امنیتی تابآور است. این اکوسیستم باید بر سه پایه استوار باشد: قوانین و مقررات هوشمند و پویا که همگام با تحولات فناوری حرکت میکنند؛ زیرساختهای فنی و مدیریتی مقاوم که از دادهها در برابر تهاجمات محافظت مینمایند؛ و مهمتر از همه، پرورش نیروی انسانی آگاه، مسئول و متعهد که حلقه اتصال این دو بوده و به عنوان اصلیترین سد دفاعی عمل میکند.
Clement T, Obunadike C, Ekweli DC, Ejiofor OE, Ogunleye O, Yufenyuy SS, et al. Cyber analytics: modelling the factors behind healthcare data breaches for smarter security solutions. International Journal of Advance Research, Ideas and Innovations in Technology. 2024;10(1):49-75. doi: 10.22108/jas.2017.75233.0
Von Solms R, Van Niekerk J. From information security to cyber security. computers & security. 2013;38:97-102. doi: 10.1016/j.cose.2013.04.004
Admass WS, Munaye YY, Diro AA. Cyber security: State of the art, challenges and future directions. Cyber Security and Applications. 2024;2:100031. doi: 10.1016/j.csa.2023.100031
kaikhavani,S.,Saffarinia,M.,Alipor,A.,Farzad,V. Development of social dimensions of health from the perspective of urban management. Social Psychology Research, 2020; 10(38): 41-64. doi: 10.22034/spr.2020.114688
3. Rahim MJ, Rahim MI, Afroz A, Akinola O. Cybersecurity threats in healthcare it: Challenges, risks, and mitigation strategies. Journal of Artificial Intelligence General science (JAIGS) ISSN: 3006-4023. 2024;6(1):438-62. doi: 10.22108/jas.2021.121462.1868
haghipour,S.,khosroshahi,G. A.,Pouryani,M. H. Evaluation of the Role and Performance of Formal and Informal Social Organizations in the Prevention of Recidivism with an Emphasis on the Social Rehabilitation Programs of Criminals in the Prison environment (Case of Study: Social and Support Organizations under the Supervision of the Judiciary). J of Criminal Law and Criminology, 2024; 11(22): 283-314. doi: 10.22034/jclc.2024.417962.1913
Ugochukwu OM, Rosa RL, Adenike OO, Rodriguez DZ. Advancing Cybersecurity Use of Sensitive Data in Electronic Healthcare System: A Review of Privacy and Regulations. INFOCOMP Journal of Computer Science. 2024;23(2). doi: 10.22108/nmrj.2024.142157.3077
Almalawi A, Khan AI, Alsolami F, Abushark YB, Alfakeeh AS. Managing security of healthcare data for a modern healthcare system. Sensors. 2023;23(7):3612. doi: 10.3390/s23073612
طاهریان,مریم , فتحی زینی,فاطمه و نوربخش,سید امیرحسین . (1403). جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران. رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1(1), 15-25. doi: 10.22034/edus.2025.546218.1016
MLA
طاهریان,مریم , , فتحی زینی,فاطمه , و نوربخش,سید امیرحسین . "جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران", رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1, 1, 1403, 15-25. doi: 10.22034/edus.2025.546218.1016
HARVARD
طاهریان مریم, فتحی زینی فاطمه, نوربخش سید امیرحسین. (1403). 'جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران', رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1(1), pp. 15-25. doi: 10.22034/edus.2025.546218.1016
CHICAGO
مریم طاهریان, فاطمه فتحی زینی و سید امیرحسین نوربخش, "جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران," رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 1 1 (1403): 15-25, doi: 10.22034/edus.2025.546218.1016
VANCOUVER
طاهریان مریم, فتحی زینی فاطمه, نوربخش سید امیرحسین. جرائم سایبری در حوزه سلامت: تحلیل جرم دسترسی غیرمجاز به دادههای حساس بیماران. مدیریت آموزش - علوم سلامت, 1403; 1(1): 15-25. doi: 10.22034/edus.2025.546218.1016