زمینه و هدف: مطالعات به‌عمل‌آمده در ایران نشان می‌دهد توانایی‌های تفکر انتقادی در بین دانش‌آموزان و دانشجویان ایرانی در سطح پایینی قرار دارد و آن‌چنان‌که اقتضای این توانایی‌هاست در نظام تعلیم‌وتربیت ایران مورد توجه قرار نگرفته است. از این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش تفکر انتقادی بر خودکارآمدی تحصیلی، خلاقیت و انگیزه‌ی پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه‌ی هشتم متوسطه‌ی اول دبیرستان دولتی توحید شهرستان فومن می‌باشد.
روش کار: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نمونه‌گردآوری اطلاعات، آزمایشی می‌باشد. جمعیت نمونه 30 نفر از دانش‌آموزان پسر پایه‌ی هشتم متوسطه‌ی دوره‌ی اول بودند که در دو مرحله‌ی پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسش‌نامه‌های خودکارآمدی تحصیلی، خلاقیت و انگیزه‌ی پیشرفت تحصیلی را تکمیل نمودند. گروه آزمایش به‌مدت 10 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای در دوره‌های آموزشی تفکر انتقادی شرکت نمودند و گروه کنترل تحت هیچ مداخله‌ای قرار نگرفتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد در متغیرهای خودکارآمدی، انگیزه پیشرفت، خلاقیت و ویژگی‌های شخصیتی تفاوت معناداری بین گروه‌ها مشاهده شد. در مرحله پس‌آزمون، مقادیر F به‌ترتیب 459/183، 336/24، 045/116 و 471/24 به‌دست آمد که سطح معناداری 0001/0≥P بود. بنابراین می‌توان بیان کرد که آموزش تفکر انتقادی موجب افزایش خودکارآمدی، انگیزه پیشرفت، خلاقیت و ویژگی‌های شخصیتی دانش‌آموزان پسر پایه هشتم دبیرستان دولتی توحید شهرستان فومن می‌شود.
نتیجه گیری: با استناد به یافته‌ها، می‌توان گفت استفاده از تکنیک تفکر انتقادی یک راهکار مناسب جهت بهبود موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان می‌باشد.