زمینه و هدف: با استفاده از روشهای روانسنجی برای تأیید ساختار عاملی، تحلیل موارد بر اساس بارهای عاملی و همبستگی با نمره کل، و بررسی روایی همگرایی با معیارهای خارجی میتوان فرم کوتاهشده پرسشنامه تدوین کرد که ضمن کاهش قابل توجه زمان اجرا، از روایی سازهای قوی، روایی محتوایی تأییدشده توسط خبرگان، و پایایی درونی قابل قبول برخوردار باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف طراحی، رواسازی و تعیین پایایی یک فرم کوتاهشده از نیمرخ روانی-آموزشی نسخه سوم برای جامعه کودکان ایرانی مبتلا به اختلال طیف اتیسم انجام گردید.
روش کار: روش پژوهش توصیفی از نوع روانسنجی بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل تمامی کودکان با اختلال طیف اتیسم 2 تا 7 ساله مراجعهکننده به مراکز اتیسم شهر اصفهان در سال 1403 بود که از بین آنها 310 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل نیمرخ روانی آموزشی ویرایش سوم (شاپلر و همکاران، 2005) و مقیاس رشد اجتماعی (وایلند، 1953) بود. روایی صوری و محتوایی مقیاس با استفاده از شاخص نسبت روائی محتوا، روایی سازهای آن از طریق انجام تحلیل عامل اکتشافی، روایی همگرا از طریق همبستگی با مقیاس رشد اجتماعی واینلند و برای اطمینان از پایایی ابزار نیز از ضریب آلفای کرونباخ و نرم افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از چرخش مستقل واریماکس، ده عامل مستقل بر روی هم 209/71 درصد کل واریانس متغیرها را تبیین میکردند. مقدار ضریب آلفای کرونباخ خردهمقیاسها در دامنه 77/0 تا 94/0 و برای کل پرسشنامه 91/0 به دست آمد.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که فرم کوتاهشده PEP-3 ابزاری معتبر و پایا برای سنجش و ارزیابی ویژگیهای روانی-آموزشی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم در گروه سنی ۲ تا ۷ سال است و میتواند در محیطهای آموزشی و بالینی مورد استفاده متخصصان قرار گیرد.
1.Yadegarpoor H., Saeidi M. The Effect of Spirituality Education via Social Networks on the Caregiving Burden of Mothers of Children with Autism Spectrum Disorder. Educational Management - Health Sciences, 2025; 2(1): 57-66. doi: 10.22034/edus.2025.543390.1005
2.Straus MA, Saito K. Risk Factors for Concordance Between Partners in Assault Among University Student Couples. J Interpers Violence. 2019;34(15):3080-3106. doi:10.1177/0886260516665108
3.Sayehmiri K, Kareem KI, Abdi K, Dalvand S, Gheshlagh RG. The relationship between personality traits and marital satisfaction: a systematic review and meta-analysis. BMC Psychol. 2020 ;8(1):15. doi:10.1186/s40359-020-0383-z
4.Shi Y, Whisman MA. Marital satisfaction as a potential moderator of the association between stress and depression. J Affect Disord. 2023;327:155-158. doi:10.1016/j.jad.2023.01.093
5.Li L, Huang X, Xiao J, Zheng Q, Shan X, He C, et al. Neural synchronization predicts marital satisfaction. Proc Natl Acad Sci U S A. 2022 ;119(34):e2202515119. doi:10.1073/pnas.2202515119
6.Koleshtajani EJ, Zabihi R, Yekta MA. The effectiveness of reality therapy on sexual satisfaction and marital intimacy of infertile women. J Educ Health Promot. 2022 ;11:275. doi:10.4103/jehp.jehp_1106_21
7.Nho JH, Kim SR, Choi WK. Relationships among sexual function, marital intimacy, type D personality and quality of life in patients with ovarian cancer, with spouses. Eur J Cancer Care (Engl). 2022;31(6):e13760. doi:10.1111/ecc.13760
8.Li PWC, Yu DSF, Wong CWY. An empowerment-based cognitive behavioural therapy for persons with mild cognitive impairment and insomnia: Protocol for a mixed-method pilot study. J Adv Nurs. 2021;77(4):2054-2063. doi:10.1111/jan.14740
9.Kimpah J, Rothmann S, Ibrahim HI, Jaaffar AH, Vinahapsari CA, Wider W, et al. Individual cognitive empowerment and in-role performance: a matched-pair study. Front Psychol. 2024;15:1402029. doi:10.3389/fpsyg.2024.1402029
10.Oh W, Park H, Hallett M, You JSH. The Effectiveness of a Multimodal Brain Empowerment Program in Mild Cognitive Impairment: A Single-Blind, Quasi-Randomized Experimental Study. J Clin Med. 2023;12(15):4895. doi:10.3390/jcm12154895
11.Bravo P, Edwards A, Barr PJ, Scholl I, Elwyn G, McAllister M; Cochrane Healthcare Quality Research Group, Cardiff University. Conceptualising patient empowerment: a mixed methods study. BMC Health Serv Res. 2015;15:252. doi:10.1186/s12913-015-0907-z
12.van Ede F, Nobre AC. Turning Attention Inside Out: How Working Memory Serves Behavior. Annu Rev Psychol. 2023;74:137-165. doi:10.1146/annurev-psych-021422-041757
13.Sahrabani A., Hajizad M., modanlou Y. Modeling the Structural Relationships between E-Learning and Aggression with the Mediating Role of Mental Health Of High School Students in Behshahr. Educational Management - Health Sciences, 2024; 1(3): 1-12. doi:10.22034/edus.2025.545976.1013
14.Scheinkman M. Graduate student marriages: an organizational/interactional view. Fam Process. 1988;27(3):351-68. doi: 10.1111/j.1545-5300.1988.00351.x
15.Ludyga S, Gerber M, Kamijo K. Exercise types and working memory components during development. Trends Cogn Sci. 2022;26(3):191-203. doi:10.1016/j.tics.2021.12.004
16.Buschman TJ. Balancing Flexibility and Interference in Working Memory. Annu Rev Vis Sci. 2021;7:367-388. doi:10.1146/annurev-vision-100419-104831
17.Ravizza SM, Conn KM. Gotcha: Working memory prioritization from automatic attentional biases. Psychon Bull Rev. 2022;29(2):415-429. doi:10.3758/s13423-021-01958-1
18.Faryabi H., Fattahi Masrour F., Peeri M. Determining the Effect of Eight Weeks of High-Intensity Interval Training on Serum Estrogen Levels in Obese Female Rats with Type 2 Diabetes. Educational Management - Health Sciences, 2025; 2(2): 30-40. doi:10.22034/edus.2025.545782.1010
19.Hosseini Talari S. D., Farnia S., Hendouei N., Yazdani Charati J. Evaluation of the Effect of Adding Donepezil to Sertraline in the Treatment of Major Depressive Disorder: A Double-Blind Randomized Clinical Trial. Educational Management - Health Sciences, 2026; 3(1): 12-23. doi:10.22034/edus.2025.236564
20.Beukers AO, Buschman TJ, Cohen JD, Norman KA. Is Activity Silent Working Memory Simply Episodic Memory? Trends Cogn Sci. 2021;25(4):284-293. doi: 10.1016/j.tics.2021.01.003
فولادگر,مهدی , تجلی,پریسا و بینایی خواجکینی,طاهره . (1405). طراحی، رواسازی و تعیین پایایی فرم کوتاهشده نیمرخ روانی آموزشی نسخه سوم (PEP-3). رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 3(1), 97-109. doi: 10.22034/edus.2026.578773.1087
MLA
فولادگر,مهدی , , تجلی,پریسا , و بینایی خواجکینی,طاهره . "طراحی، رواسازی و تعیین پایایی فرم کوتاهشده نیمرخ روانی آموزشی نسخه سوم (PEP-3)", رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 3, 1, 1405, 97-109. doi: 10.22034/edus.2026.578773.1087
HARVARD
فولادگر مهدی, تجلی پریسا, بینایی خواجکینی طاهره. (1405). 'طراحی، رواسازی و تعیین پایایی فرم کوتاهشده نیمرخ روانی آموزشی نسخه سوم (PEP-3)', رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 3(1), pp. 97-109. doi: 10.22034/edus.2026.578773.1087
CHICAGO
مهدی فولادگر, پریسا تجلی و طاهره بینایی خواجکینی, "طراحی، رواسازی و تعیین پایایی فرم کوتاهشده نیمرخ روانی آموزشی نسخه سوم (PEP-3)," رویکردهای نوین در مدیریت آموزش و علوم سلامت, 3 1 (1405): 97-109, doi: 10.22034/edus.2026.578773.1087
VANCOUVER
فولادگر مهدی, تجلی پریسا, بینایی خواجکینی طاهره. طراحی، رواسازی و تعیین پایایی فرم کوتاهشده نیمرخ روانی آموزشی نسخه سوم (PEP-3). مدیریت آموزش - علوم سلامت, 1405; 3(1): 97-109. doi: 10.22034/edus.2026.578773.1087
